Hadisənin dəqiq detalları hələ də tam aydın deyil, lakin onun düşmən ərazisindən çıxarılması əməliyyatı son dərəcə mürəkkəb olub.
ABŞ mediasının məlumatına görə, plana onlarla xüsusi təyinatlı qüvvə, ABŞ hərbi təyyarələri və helikopterləri, həmçinin CIA cəlb olunub.
Bazar günü ABŞ prezidenti Donald Trump sosial mediada belə yazıb:
“Biz ciddi yaralanmış, amma çox cəsur F-15 ekipaj üzvünü İranın dərin dağlıq ərazisindən xilas etdik.”
Amma havaçının sınağı cümə günü başlamışdı. Məlumatlara görə, iki nəfərlik ekipajı olan F-15 qırıcı təyyarəsi İranın cənubunda vurulub.
Bu, son 20 ildən çox müddətdə ABŞ qırıcı təyyarəsinin düşmən atəşi ilə vurulduğu ilk hadisə idi.
F-15E Strike Eagle təyyarəsində olan iki hərbçi katapultla tullana bilib. Pilot elə həmin gün xilas edilib, lakin ikinci ekipaj üzvü itkin düşüb.
ABŞ dərhal onu tapmaq üçün vaxtla yarışa başlayıb.
İran isə onu diri tutmaq istədiyini açıq şəkildə bildirib və 50 min funt (təxminən 66 min dollar) mükafat təklif edib.
Sosial mediada yayılan (BBC tərəfindən təsdiqlənməyən) videolarda silahlı mülki şəxslərin onu axtardığı görünürdü.
Rəsmi məlumatlara görə, yerə düşdükdən sonra havaçının özünü qorumaq üçün yalnız tapançası olub.
Belə vəziyyətlər üçün o xüsusi təlim keçmişdi: mayak siqnalını aktivləşdirmək, yüksək mövqeyə çıxmaq, gizlənmək və əlaqə qurmaq.
ABŞ mediasına görə, o, dağda bir yarıqda gizlənib və siqnalın İran tərəfindən tutulmaması üçün mayakdan məhdud istifadə edib.
Sonra isə xilasediciləri gözləyib.
CIA bu əməliyyatda əsas rol oynayıb.
Agentlik havaçının dəqiq yerini müəyyən edib — dağ yarığında — və bu məlumatı Pentaqona ötürüb.
Donald Trump bildirib ki, onun yeri “sutka ərzində 24 saat izlənilirdi”.
Prezident əlavə edib ki, o, “düşmən tərəfindən ovlanırdı və onlar saat keçdikcə daha da yaxınlaşırdılar”.
Məlumatlara görə, CIA həm də aldadıcı əməliyyat aparıb — İranda ABŞ qüvvələrinin artıq havaçını tapdığı barədə şayiə yayıb.
Prezidentin sözlərinə görə, onu xilas etmək üçün “dünyanın ən güclü silahları ilə silahlanmış onlarla təyyarə” göndərilib.
Xüsusi təyinatlı qüvvələr havaçıya yaxınlaşarkən, İran qüvvələrini uzaq saxlamaq üçün bombardman və atəşlərdən istifadə olunub.
ABŞ mediası daha bir detalı açıqlayıb:
Xilasedici qrupları çıxarmaq üçün nəzərdə tutulan iki nəqliyyat təyyarəsi İran daxilindəki gizli bazadan qalxa bilməyib və düşmənin əlinə keçməməsi üçün məhv edilib.
Daha sonra xüsusi qüvvələr əlavə üç təyyarə ilə çıxarılıb.
BBC Verify tərəfindən təsdiqlənmiş görüntülərdə İranın mərkəzində, Isfahan şəhərindən təxminən 50 km cənub-şərqdə yanmış təyyarə qalıqları görünür.
İran ordusu bildirib ki, əməliyyat zamanı iki ABŞ C-130 nəqliyyat təyyarəsi və iki Black Hawk helikopteri məhv edilib və “qaçış və aldadıcı əməliyyat tam iflasa uğradılıb”.
İran dövlət mediası həmçinin xəbər verib ki, Islamic Revolutionary Guard Corps (SEPAH) itkin havaçını axtaran ABŞ dronunu vurub.
BBC isə İsfahan yaxınlığında baş verən hadisələrlə bağlı tərəflərin heç bir iddiasını müstəqil şəkildə təsdiqləyə bilməyib.
Mənbə: BBC
Hazırladı: Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
