Çin lideri Si Cinpin təxminən yeddi ildən sonra ilk dəfə olaraq Şimali Koreyaya səfər edəcək. Dövlət mediasının məlumatına görə, o, 8–9 iyun tarixlərində North Korea-da olacaq. Səfər Kim Jong Unun dəvəti ilə baş tutacaq. Si Cinpin sonuncu dəfə Pxenyana 2019-cu ildə səfər etmişdi.
Bu səfər Si Cinpinin Pekində həm Donald Trampı, həm də Vladimir Putini qəbul etməsindən bir neçə həftə sonra gerçəkləşir. Hər iki ölkə Şimali Koreyanın xarici siyasətində mühüm yer tutur.
Çin Şimali Koreyanın ən vacib iqtisadi və siyasi tərəfdaşlarından biridir. Şimali Koreya nüvə silahı proqramı və insan hüquqlarının pozulması ilə bağlı iddialar səbəbindən geniş beynəlxalq sanksiyalar altındadır.
Pxenyan ABŞ-ı əsas siyasi düşməni hesab edir, Rusiyanı isə getdikcə yaxınlaşan dost və tərəfdaş kimi görür. Kim Çen In Moskvaya tam dəstəyini dəfələrlə bəyan edib.
Bununla yanaşı, Si Cinpin Kim Çen In ilə Vladimir Putin arasında son illərdə güclənən əməkdaşlığa müəyyən narahatlıqla yanaşır. Çin həm Moskva, həm də Pxenyanla yaxın münasibətlərə malik olsa da, Şimali Koreyanın Rusiyaya həddindən artıq yaxınlaşmasını diqqətlə izləyir.
Çin və Şimali Koreyanın 1400 kilometrlik ortaq sərhədi var və onlar qarşılıqlı müdafiə müqaviləsi ilə bağlıdırlar. Bu, Çinin hər hansı ölkə ilə imzaladığı yeganə müdafiə sazişidir və tərəflərdən birinə hücum ediləcəyi halda qarşılıqlı dəstəyi nəzərdə tutur. Bu il həmin müqavilənin 65 illiyi qeyd olunur.
Pekin uzun illərdir ki, Kim rejimi ilə beynəlxalq ictimaiyyət arasında əsas vasitəçi rolunu oynayır.
Kim Çen In üçün Si Cinpinin səfəri böyük təbliğat əhəmiyyəti daşıyır. Şimali Koreya pandemiyadan sonra ayaqda qalması və Ukrayna müharibəsində Rusiyanın tərəfini tutması nəticəsində beynəlxalq arenada mövqeyini gücləndirdiyini göstərməyə çalışır.
Kim son illərdə nüvə və raket arsenalını fəal şəkildə nümayiş etdirir. Eyni zamanda paytaxt Pyongyangın inkişafına xüsusi diqqət ayırır və xarici qonaqlara ölkənin gücləndiyini göstərmək istəyir. O, bunu ABŞ qarşısında güzəştə getmədən və Cənubi Koreya ilə yaxınlaşmadan əldə etdiyini vurğulayır.
Analitiklər hesab edirlər ki, Kim Çen In bu səfər zamanı Çinlə daha geniş ticarət əlaqələri qurmağa çalışacaq. Xüsusilə quru sərhədi üzərindən ticarətin artırılması və yeni tikilmiş çimərlik və xizək kurortlarına daha çox çinli turist cəlb edilməsi gündəmdə ola bilər.
South Korea isə ümid edir ki, Si Cinpin vasitəçi rolunu oynayaraq Pxenyanı həm Seul, həm də Vaşinqtonla dialoqu bərpa etməyə təşviq edəcək.
Kim Çen In 2024-cü ilin dekabrında Koreya yarımadasının yenidən birləşdirilməsi siyasətinə son qoyduğunu elan edib, cənubluları “əbədi düşmən” adlandırıb və Seulla bütün əlaqələri kəsib.
Keçən ay Şimali Koreya qadın futbol komandası Cənubi Koreyaya səfər edərkən bu gərginlik açıq şəkildə hiss olunub. Şimali koreyalı futbolçular hava limanında və stadionda onları qarşılayan yerli ictimaiyyətə demək olar ki, heç bir diqqət göstərməyiblər, oyun öncəsi formal şəkildə əl sıxıb, matç zamanı isə sərt və aqressiv oyun nümayiş etdiriblər.
Cənubi Koreyanın Birləşmə naziri Chung Dong-young hesab edir ki, Si Cinpin Kim Çen In ilə görüşdə ABŞ–Şimali Koreya danışıqlarının bərpası məsələsini də müzakirə edə bilər.
Çin uzun illər Koreya yarımadasının nüvəsizləşdirilməsini dəstəkləsə də, son illərdə bu mövzuda daha ehtiyatlı mövqe nümayiş etdirir.
Öz növbəsində Şimali Koreya nüvə proqramından imtina etməyəcəyini açıq şəkildə bəyan edir. Bu həftə Kim Çen In yeni nüvə obyektinə səfəri zamanı ölkənin silah məqsədli nüvə materialları istehsal gücünün son beş ildə iki dəfədən çox artdığını bildirib. Bu isə Pxenyanın nüvə potensialını daha da genişləndirməyə davam etdiyini göstərir.
Mənbə:BBC
Hazırladı:Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
