Gecələr süni işığa məruz qalmaq, yeni araşdırmaya görə, ürək-damar xəstəliklərinin yaranma ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Gundelik.az xəbər verir ki, “JAMA Network Open” jurnalında dərc edilən tədqiqatın nəticələrinə əsasən, yataq otağında parlaq işıq altında yatan insanların:
-
ürək çatışmazlığı riski 56 faiz,
-
koronar arteriya xəstəliyinə tutulma ehtimalı 32 faiz,
-
insult riski isə 28 faiz daha yüksəkdir.
Tədqiqatın müəlliflərindən biri, Dr. Daniel Windred bildirib ki, araşdırma 2013–2022-ci illər arasında toplanan 13 milyon saatlıq işıq məlumatı əsasında aparılıb və bu, “indiyə qədər mövcud olan ən genişmiqyaslı analiz” hesab olunur. Tədqiqat Böyük Britaniyada 40–69 yaş arası 89 min nəfəri əhatə edib.
Süni işıq sirkadiyalı ritmi pozur
Mütəxəssislərin fikrincə, gecə işığı melatonin hormonunun istehsalını azaldaraq yuxu ritmini pozur və nəticədə ürək-damar sisteminə mənfi təsir göstərir.
Penn State Universitetinin Yuxu və İltihab Araşdırma Mərkəzindən Dr. Julio Fernandez-Mendoza qeyd edib: “İşıq bədən üçün stress faktoru kimi çıxış edir, ürək döyüntüsünü, stress hormonlarını, qan şəkərini və insulini artırır. Bu isə orqanizmdə iltihaba səbəb ola bilər”.
Gün işığı isə ürək üçün faydalıdır
Araşdırma həmçinin göstərib ki, gün ərzində kifayət qədər təbii işığa məruz qalmaq ürək sağlamlığına müsbət təsir göstərir və sirkadiyalı balansı qoruyur.
Mütəxəssislərdən tövsiyələr
-
Yatmazdan ən azı 4 saat əvvəl ekrandan istifadəni azaldın.
-
Lazımsız işıqları söndürün və ya tutqun, isti tonlu lampalardan istifadə edin.
-
Pəncərələrdən gələn işığın qarşısını almaq üçün qaranlıq pərdələr seçin.
-
Parlaq rəqəmsal saatlardan və yerüstü işıqlardan uzaq durun.
-
Lazım gələrsə, yuxu maskasından istifadə edin.
Alimlər bildirirlər ki, bu nəticələr birbaşa səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etməsə də, süni işığın sirkadiyalı ritmləri pozaraq ürək-damar sağlamlığına təsir göstərə biləcəyini güclü şəkildə dəstəkləyir.
Gundelik.az
