Hər unutqanlıq Alzheimer xəstəliyi demək deyil. Lakin yaddaş problemləri gündəlik həyata təsir etməyə başlayırsa, gün, ay və ili qarışdırmaq, tanış işləri yerinə yetirməkdə çətinlik çəkmək və planlama bacarığında dəyişikliklər müşahidə olunursa, bu əlamətlərə ciddi yanaşmaq lazımdır.
Mütəxəssislərin sözlərinə görə, normal yaşlanma zamanı yüngül unutqanlıq yaranır. İnsan bəzən xatırlamaqda çətinlik çəksə də, ipucu verildikdə məlumatı yada sala bilir. Alzheimer xəstəliyində isə unudulan məlumatı ipucu ilə belə xatırlamaq çətinləşir və yaddaş pozuntusu gündəlik həyat fəaliyyətinə ciddi təsir göstərir.
Gün, ay və ili qarışdırmaq xəbərdarlıq ola bilər
Alzheimerin ilkin mərhələsində ən çox yaddaş və xatırlama problemləri müşahidə olunur. Bununla yanaşı, insan günü, ayı və ya ili qarışdırır, əvvəllər yaxşı bildiyi işləri yerinə yetirməkdə çətinlik çəkir.
Məsələn, sadə bir yeməyin necə hazırlanacağını unutmaq, gündəlik işlərdə əvvəlkindən daha çox səhvə yol vermək, planlama və təşkilatlanmada çətinlik çəkmək diqqət tələb edən əlamətlərdir.
Mütəxəssislər belə hallarda problemin yalnız yaşla əlaqəli olduğunu düşünməməyə və nevroloqa müraciət etməyə çağırırlar.
Sağlam həyat tərzi riski gecikdirir
Alzheimerin yaranmasında müxtəlif amillər rol oynayır və genetik faktorlar bunlardan yalnız biridir. Mütəxəssislər xüsusilə beyin-damar sağlamlığının qorunmasının vacibliyini vurğulayırlar.
Sosial həyatda aktiv olmaq, müntəzəm idman etmək, artıq çəki almamaq və sağlam, xüsusilə Aralıq dənizi tipli qidalanmaya üstünlük vermək xəstəliyin yaranmasını gecikdirməyə kömək edir. Bununla belə, bütün bu tədbirlər xəstəliyin qarşısını tamamilə almağa zəmanət vermir.
Xəstə qədər yaxınları üçün də çətindir
Alzheimer həm xəstənin, həm də ona qulluq edən şəxsin həyatına ciddi təsir göstərir. Mütəxəssislər xəstə yaxınlarının səbirli olmasının, xəstəni sosial həyatdan təcrid etməməsinin və onun müxtəlif fəaliyyətlərdə iştirakını dəstəkləməsinin vacib olduğunu bildirirlər.
Müntəzəm həkim müayinələri və müalicənin düzgün izlənməsi də xəstəliyin idarə olunmasında mühüm rol oynayır.
Mənbə:CNN Türk
Hazırladı:Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
