“Hər bina bir insan ömrünün izini daşıyır. Mühəndis isə sadəcə tikmir, cəmiyyətin sabahını formalaşdırır.”
İnsan tarixini vərəqlədikcə bir həqiqət dəyişməz qalır: sivilizasiyalar əvvəlcə daş üzərində iz qoyub, sonra isə həmin izlər şəhərlərə, körpülərə, yollara, məktəblərə, xəstəxanalara çevrilib. Hər tikili yalnız beton, armatur və poladdan ibarət deyil. O, insanların arzularını, zəhmətini, təhlükəsizliyini və gələcəyə olan inamını özündə yaşadır. Məhz buna görə tikinti sahəsi sadəcə iqtisadiyyatın deyil, dövlətçiliyin, inkişafın və mədəniyyətin də əsas sütunlarından hesab olunur.
Mühəndis isə bu böyük prosesin görünməyən memarıdır. O, kağız üzərində çəkilən xətti real həyata çevirən, torpağın üzərində yeni həyat məkanları yaradan insandır. Onun məsuliyyəti yalnız layihəni vaxtında təhvil verməklə bitmir. Minlərlə insanın təhlükəsizliyi, rahatlığı və gələcək nəsillərin yaşayacağı mühit məhz onun peşəkarlığından asılı olur.
Son illər ölkəmizdə həyata keçirilən genişmiqyaslı sənaye və infrastruktur layihələri Azərbaycanın tikinti sektorunun yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyduğunu göstərir. Bu inkişafın arxasında isə illərlə zəhmət çəkən, peşəsinə sevgi ilə yanaşan mühəndislər dayanır.
Gundelik.az saytı olaraq bu dəfə tikinti və mühəndislik sahəsində uzun illərin təcrübəsinə malik mütəxəssis, müxtəlif iri sənaye və infrastruktur layihələrinin icrasında iştirak etmiş, Tikinti və Mühəndislik Sahəsinin Mütəxəssisi, “Tunaroğlu” MMC -nin təsisçi, direktoru Raman Abdullayev ilə söhbətləşdik. O, peşə yolundan, rəhbərlik etdiyi şirkətin fəaliyyət istiqamətlərindən, həyata keçirdikləri layihələrdən və gələcək planlarından danışdı.
Raman müəllim, ilk olaraq oxucularımıza özünüz haqqında məlumat verməyinizi istərdik.
– Mən 28 iyun 1989-cu ildə Hacıqabul rayonunun Atbulaq qəsəbəsində anadan olmuşam. Orta təhsilimi Atbulaq qəsəbəsi Şəhid Cavad Cavadov adına tam orta məktəbdə almışam. Uşaqlıqdan tikilən binalara, körpülərə, yollara böyük marağım olub. Mənə elə gəlirdi ki, insan ömrü kimi şəhərlərin də taleyi var və o taleyi formalaşdıran insanlar mühəndislərdir.
Bu maraq məni 2008-ci ildə Azərbaycan Dövlət İnşaat və Memarlıq Universitetinə gətirdi. “Yaşayış və qeyri-yaşayış binalarının tikintisi, tikinti texnologiyası və tikinti materialları” ixtisası üzrə ali təhsil aldım. Universitet mənə yalnız peşə öyrətmədi, həm də məsuliyyət hissi aşıladı. Çünki tikintidə edilən kiçik bir səhv illərlə insanların həyatına təsir göstərə bilər.
Tikinti sahəsini seçməyinizdə əsas motivasiya nə olub?
– Mən həmişə düşünmüşəm ki, insanın ömrü məhduddur, amma onun yaratdığı əsərlər yüz illərlə yaşayır. Yazıçının kitabı, rəssamın tablosu necə qalırsa, mühəndisin də tikdiyi bina, yol və ya sənaye obyekti gələcək nəsillərə xidmət edir.
Mənim üçün tikinti sadəcə peşə deyil. Bu, insanın zəhmətinin görünən nəticəsidir. Hər layihə tamamlandıqda insan daxilən böyük mənəvi rahatlıq yaşayır. Çünki bilirsən ki, burada minlərlə insan çalışacaq, yaşayacaq və ya xidmət alacaq.
Şirkətiniz hansı fəaliyyət istiqamətləri üzrə çalışır?
– Fəaliyyətimizə 2015-ci ildə fiziki şəxs kimi başlamışıq. İllər ərzində qazandığımız təcrübə və etimad nəticəsində 2024-cü ildən hüquqi şəxs kimi fəaliyyətimizi davam etdiririk.
Əsas fəaliyyət istiqamətlərimiz tikinti və quraşdırma işlərini əhatə edir. Beton qəlib işləri, katlavan qazıntıları, metal konstruksiyaların quraşdırılması, fasad işləri, söküntü və qazıntı işləri, elektrik xətlərinin çəkilişi, mühəndis kommunikasiya şəbəkələrinin qurulması, təhlükəsizlik sistemlərinin layihələndirilməsi və quraşdırılması, yanğından mühafizə sistemlərinin FHN standartlarına uyğun icrası, müşahidə kameralarının quraşdırılması, sənaye və mülki obyektlərin inşası əsas fəaliyyət sahələrimizdir.
Bundan başqa, yüksək hündürlüklü tikinti layihələri, su anbarlarının tikintisi və mürəkkəb mühəndis qurğularının inşasında da geniş təcrübəyə malikik.
Raman müəllim, indiyədək həyata keçirdiyiniz ən mühüm layihələr hansılardır?
– Ən böyük qürur hissi keçirdiyimiz layihələrdən biri Hacıqabul Sənaye Parkıdır. Burada müxtəlif sənaye obyektlərinin tikintisi, mühəndis kommunikasiya xətlərinin qurulması və infrastruktur işlərinin əhəmiyyətli hissəsində iştirak etmişik.
Digər böyük layihələrimizdən biri Qaradağ rayonunun Ələt qəsəbəsində yerləşən Azad İqtisadi Zonada həyata keçirilən tikinti işləridir. Burada zavod tikintisi üçün katlavan və metal konstruksiya işlərini yerinə yetirmişik. Bundan əlavə, 600 kubmetr tutumlu nasosxananın tikintisi, yarımstansiyanın inşası, 35 kV-luq elektrik xətlərinin daxili və xarici şəbəkələrinin qurulması kimi mürəkkəb mühəndislik işlərini uğurla icra etmişik.
Belə layihələr həm böyük məsuliyyət, həm də yüksək peşəkarlıq tələb edir.
Tikinti sahəsində keyfiyyət və təhlükəsizlik nə dərəcədə önəmlidir?
– Mən hesab edirəm ki, keyfiyyət tikintinin vicdanıdır. Əgər bir bina keyfiyyətsiz tikilibsə, onun gözəl görünməsi heç nəyi dəyişmir.
Təhlükəsizlik isə bütün layihələrin əsas fəlsəfəsidir. İşçilərin sağlamlığı, istifadəçilərin təhlükəsizliyi və tikilinin uzunömürlü olması bizim üçün hər şeydən üstündür. Buna görə də bütün işlərimizi mövcud norma və standartlara uyğun şəkildə həyata keçiririk.
Müasir texnologiyalar tikinti sektorunu necə dəyişir?
– Dünyada tikinti sürətlə rəqəmsallaşır. Yeni materiallar, müasir texnika, avtomatlaşdırılmış sistemlər, layihələrin elektron idarə olunması artıq gündəlik iş prosesinin ayrılmaz hissəsidir.
Biz də daim yenilikləri izləyir, müasir texnologiyaları tətbiq etməyə çalışırıq. Çünki inkişaf edən texnologiya həm keyfiyyəti artırır, həm vaxt itkisini azaldır, həm də təhlükəsizliyi gücləndirir.
Şirkətinizin fəaliyyətində sosial məsuliyyət hansı yeri tutur?
– Biz hesab edirik ki, biznes yalnız gəlir əldə etmək üçün yaradılmamalıdır. Cəmiyyətə fayda vermək də sahibkarın borcudur.
Bu məqsədlə Hacıqabul Futbol Klubuna maddi və mənəvi dəstək göstəririk. Gənclərin idmana marağının artırılması, onların sağlam həyat tərzi seçməsi və Region Liqasında uğur qazanması bizim üçün də sevindirici haldır.
İnanırıq ki, sağlam gənclik sağlam cəmiyyət deməkdir.
Gənc mühəndislərə hansı tövsiyələri verərdiniz?
– İlk növbədə peşələrini sevsinlər. Tikinti yalnız nəzəri biliklərlə öyrənilmir. Sahədə olmaq, hər mərhələni canlı izləmək, ustalardan öyrənmək vacibdir.
Heç vaxt məsuliyyətdən qaçmasınlar. Çünki mühəndisin imzası sadəcə sənəd üzərində deyil, insanların taleyi üzərində olur. Dürüstlük, peşəkarlıq və öyrənmək həvəsi onları uğura aparacaq.
Qarşıdakı illər üçün əsas hədəfləriniz nələrdir?
– Məqsədimiz fəaliyyətimizi daha da genişləndirmək, ölkəmizdə həyata keçirilən iri infrastruktur və sənaye layihələrində daha fəal iştirak etməkdir. Yeni texnologiyaların tətbiqini artırmaq, peşəkar kadr potensialını genişləndirmək və beynəlxalq standartlara uyğun layihələr həyata keçirmək əsas prioritetlərimizdir.
İnanırıq ki, zəhmətə, keyfiyyətə və məsuliyyətə söykənən fəaliyyət hər zaman uğur gətirir.
Raman Abdullayevlə söhbətdən belə nəticə çıxarmaq olur ki, əsl mühəndis yalnız bina tikən insan deyil. O, gələcəyin şəhərlərini, insanların yaşayacağı mühiti və cəmiyyətin inkişaf yolunu formalaşdıran peşə sahibidir. Tikilən hər obyekt zamanın sınağından keçən bir imzadır. Bu imzanın dəyəri isə istifadə olunan materialın qiyməti ilə deyil, görülən işin keyfiyyəti, peşəkarlıq və insan məsuliyyəti ilə ölçülür.
Məhz bu prinsiplərə sadiq qalaraq fəaliyyət göstərən Raman Abdullayev və onun komandası ölkənin sənaye və tikinti sektorunda etibarlı tərəfdaş kimi yeni layihələrə imza atmağa davam edir. Onların əsas məqsədi isə dəyişməzdir: keyfiyyətli tikinti, təhlükəsiz infrastruktur və gələcəyə hesablanmış dayanıqlı inkişaf.
Aynur Turan
Gundelik.az