Avstraliyanın Kvinslend ştatında alimlər iki yeni nəhəng çubuqşəkilli həşərat növü aşkar ediblər. Daha maraqlısı isə odur ki, növlərdən biri əslində onilliklərdir alimlərin gözü qarşısında olub, lakin başqa bir növlə səhv salınıb.
Gundelik.az-ın məlumatına görə, Sidney Universitetinin tədqiqatçıları DNT analizlərini, muzeylərdə saxlanılan nümunələri, vətəndaş alimlərin topladığı məlumatları və sahə müşahidələrini birləşdirərək Avstraliyadakı “Anchiale” cinsinə aid çubuqşəkilli həşəratları yenidən araşdırıblar.
Nəticədə əvvəllər iki növ hesab edilən qrupun əslində beş ayrı növdən ibarət olduğu müəyyənləşdirilib. Yeni təsvir edilən növlər Anchiale robusta və “Anchiale” mabiensis adlandırılıb.
Yeni növlərdən Anchiale robusta xüsusilə böyükdür. Dişi fərdlərin uzunluğu təxminən 16 santimetrə çata bilir. Bu növ Kvinslendin sahil meşələrində, Tulli ətrafından Kuktaunun şimalına qədər olan ərazilərdə yayılıb.
Digər yeni növ “Anchiale mabiensis” isə yalnız Atherton yaylasındakı “Mabi” meşəsində müşahidə edilib. Dişi fərdləri təxminən 11-12 santimetr uzunluğunda olur. Bu həşəratın yumurtaları da qeyri-adidir: onların üzərində balaca halqalar və yumurtadan çıxışı təmin edən xüsusi “qapaq” var.
Alimlərin fikrincə, bu kəşf yalnız yeni iki həşərat növünün elmə daxil edilməsi demək deyil. Araşdırma göstərir ki, hətta uzun illər öyrənilən və minlərlə müşahidəsi olan canlılar arasında belə hələ tanınmayan növlər qala bilər.
Xüsusilə “Anchiale mabiensis” üçün vəziyyət daha həssasdır. Növün məlum olduğu Mabi meşəsinin böyük hissəsi kənd təsərrüfatı məqsədilə məhv edilib və ərazi hazırda təhlükə altında olan ekoloji icma kimi qorunur. Yeni növün yalnız kiçik bir yaşayış arealında aşkarlanması onun qorunmasını daha vacib edir.
Dünyada hələ neçə heyvan növü bizdən gizlənir?
Alimlərin bu kəşfi daha geniş bir sualı gündəmə gətirir: Dünyada hələ neçə canlı növü elmə məlum deyil?
Tədqiqatçıların fikrincə, xüsusilə həşəratlar və digər onurğasızlar bu baxımdan böyük “naməlum dünya” olaraq qalır. Avstraliyada belə, minlərlə vətəndaş elmi müşahidəsinə və onilliklər ərzində aparılan araşdırmalara baxmayaraq, yeni növlərin aşkarlanması davam edir.
Başqa sözlə, elm adamlarının hələ kəşf etmədiyi canlılar bəzən dünyanın ucqar və əlçatmaz yerlərində yox, insanların yaşadığı ərazilərə çox yaxın meşələrdə belə gizlənə bilər.
Nurəddin Abdullayev
Gundelik.az
