Hizbullaha dəstək, İsraillə müharibəni dayandırmalı olan atəşkəsin uğursuzluğa düçar olmasına baxmayaraq, Livanın cənubunda hələ də davam edir.
Keçən şənbə günü Livanın cənubundakı Saksakiyeh qəsəbəsində İsrailin xəbərdarlıq etmədən, günorta saatlarında endirdiyi hava zərbəsi nəticəsində müharibədən qaçaraq sığınmış bir ailənin qaldığı bina dağıdılıb. Ötən ay elan edilən atəşkəs isə Israel ilə Hezbollah arasındakı qarşıdurmanı dayandıra bilməyib. Ölkənin bu hissəsində İsrail hücumları gecə-gündüz davam edir.
Mən hadisə yerinə çatanda xilasedicilər artıq axtarışları başa vurmuşdu. Dağıntıların üstündə bir kişi səssizcə viranəyə baxırdı. Qonşular dağıntılar altından zədələnmiş uşaq velosipedi və toz içində qalmış bənövşəyi oyuncaq ayını çıxarmışdılar.
Həmin hücumda doqquz nəfər həyatını itirib. İsrail ordusu açıqlamasında bildirib ki, hədəf hərbi məqsədlərlə istifadə olunan binada fəaliyyət göstərən Hizbullah üzvləri olub və onların “təxirəsalınmaz təhlükə” yaratdığı iddia edilib. Əlavə detal verilməyib. Qohumlarının sözlərinə görə, ölənlər 70 yaşlarında bir qadın, onun oğlu və gəlini, digər oğlu, dörd nəvəsi və iki yaşlı nəticəsi olub. İsrail ordusu isə “mülki şəxslərin zərər görməsi ilə bağlı məlumatların araşdırıldığını” bildirib.
Gün batarkən sakinlər mənə oranı tərk etməyi məsləhət gördülər. Onlardan biri dedi: “Göydə hərəkətlilik əsasən axşam başlayır.”
Cənubi Livan ölkənin şiə icmasının əsas mərkəzi sayılır və Hizbullah da dəstəyinin böyük hissəsini məhz buradan alır. Bölgə uzun müddətdir İsrail bombardmanlarına məruz qalır. İranın dəstəklədiyi silahlı və siyasi qrup olan Hizbullah isə İsrailin şimalına raket və dron hücumları təşkil edib, həmçinin Livana daxil olan İsrail əsgərlərinə qarşı döyüşüb.
Son iki həftə ərzində Livanın cənubundakı bir çox kənd və qəsəbələri ziyarət etdim. Saysız-hesabsız bina dağıdılıb, küçələr isə boş qalıb, çünki sakinlər geri dönməyə ya qorxur, ya da imkan tapmır. Görüşdüyüm insanların bir çoxu davamlı müharibələrdən yorulduğunu desə də, İsrail hücumları və işğalı davam etdikcə Hizbullahın onları müdafiə edə biləcək yeganə qüvvə olduğuna inanırdı.
Arab Salim kəndi dar küçələri və yaşıl təpələri ilə əhatələnib. Cənubdakı əksər yaşayış məntəqələri kimi burada da divarlarda və dirəklərdə döyüşdə ölənlərin posterləri asılıb. Müharibədən əvvəl təxminən 6 min nəfər əhalisi olan kənddə indi onların yalnız onda birinin qaldığı deyilir.
Ora gedərkən bir neçə saat əvvəl İsrail hücumuna məruz qalmış pikap maşınının qalıqlarını gördüm. Başımızın üzərində daim İsrail dronları uçurdu, uzaqdan isə qırıcı təyyarələrin və partlayışların səsi eşidilirdi.
Həyat sanki dayanmışdı. Kəndin əsas küçəsi hələ də Ramazan bəzəkləri ilə örtülü idi, evlərin çoxu isə tərk edilmiş görünürdü. Kənd sakit idi, amma bu sükut sülh demək deyildi.
Məscidin yaxınlığında 80 yaşlarında olan iki əmioğlu qızı – Fatmeh və Dunya ilə görüşdüm. Yaxınlıqda 2024-cü ildə İsrail tərəfindən öldürülən Hizbullah lideri Hassan Nasrallahın posterləri asılmışdı.
Fatmeh dedi: “Biz çox müharibə görmüşük. Amma heç vaxt kəndimizi tərk etməmişik. Nə olursa olsun, evimizdə ölməyi çıxıb getməkdən üstün tutmuşuq.”
Livan üzrə bir milyondan çox insan – yəni əhalinin təxminən beşdə biri – evini tərk etməyə məcbur olub. Onların əksəriyyəti ölkənin cənubundan, Bekaa vadisindən və Beyrutun Hizbullahın təsirində olan Dahieh bölgəsindən köçüb. Bir çoxu hələ də küçələrdə və meydanlarda qurulan çadırlarda yaşayır.
Dunya dedi: “İnsanları alçaldırlar.”
Mən onlardan İsrail dronlarının daimi varlığından qorxub-qorxmadıqlarını soruşdum.
Fatmeh cavab verdi: “Yalan danışmayacağam, bəzən qorxuram. Amma sonra özümü ələ alıram… Biz Allaha güvənirik.”
Kəndin başqa bir hissəsində 56 yaşlı Hüseyn Heydər həyat yoldaşı, oğlu və bir yaşlı nəvəsi ilə qalırdı. O dedi: “Bombaların səsini eşidəndə nəvəmizin yanında gülməyə başlayırıq. O da bunu oyun hesab edir.”
Onun ərzaq mağazasının dağıdılmış fasadına Hezbollah bayrağı asılmışdı. Mağaza ötən ay qonşu binaya edilən hava hücumu nəticəsində zərər görmüşdü.
Heydər dedi: “Camaat Hizbullaha dəstək verir, çünki bizi onlar müdafiə edir. Bizi torpağımızda saxlayan yeganə qüvvə onlardır.”
Mənbə:BBC
Hazırladı:Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
