Ən böyük məlum Mars meteoriti Nyu-Yorkdakı “Sotheby’s” hərracında anonim bir alıcıya 5,3 milyon dollara satılıb. “NWA 16788” adlı meteorit Yer kürəsində indiyə qədər tapılmış ən böyük Mars meteoriti hesab edilir.
Gundelik.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, çəkisi 24,5 kiloqram olan bu meteorit əsasən bir neçə qram və ya santimetrlik fraqmentlərdən ibarətdir.
“Sotheby’s”ə görə, bu nümunə bu günə qədər tapılan növbəti ən böyük Mars qayasından 70 faiz böyükdür.
2023-cü ilin noyabrında Nigerin ucqar Aqadez bölgəsində kəşf edilən meteorit kosmosda uzun səyahəti və atmosferdən keçərkən şüşə kimi xarici qabıq əmələ gətirdi. Təhlillər göstərdi ki, “NWA 16788” asteroidin zərbəsi nəticəsində Marsın səthindən atılıb və zərbə zamanı onun bəzi hissələri şüşəyə çevrilib.
“Sotheby’s” Elm və Təbiət Tarixi üzrə vitse-prezidenti Kassandra Hatton daşın qırmızı rəngi və təsiredici ölçüsü ilə unikal bir nümunə olduğunu vurğulayıb: “Bu fövqəladə kəşf Yer üzündə indiyə qədər tapılmış Marsın ən böyük və ən qiymətli nümunəsidir”.
Lakin bəzi alimlər iddia edirlər ki, belə nadir nümunələr şəxsi kolleksiyalara satmaqdansa, muzeylərə bağışlanmalıdır.
Edinburq Universitetinin paleontoloqu professor Stiv Brusatte deyib: “Bu daşın varlı adamın seyfindən yoxa çıxması böyük itki olardı. O, muzeydə olmalı, həm elmi araşdırmalar, həm də ictimaiyyət üçün əlçatan olmalıdır”.
Leicester Universitetinin planetoloqu Yulia Kartrayt bildirib: “Bu daşların aşkar edilərək satışı həm də elmi məlumat fondunu zənginləşdirir. Tədqiqatçılar və kolleksiyaçılar arasında simbiotik əlaqə var. Bazar olmasaydı, bu daşlar tapılmazdı”.
Kartrayt həmçinin vurğulayıb ki, bu daşın istinad nümunəsi Çindəki Purple Mountain Rəsədxanasında qorunub saxlanılır və elmi əlçatanlıq tamamilə itirilməyib.
Bu satış Mars meteoritlərinə artan marağı nümayiş etdirir. 2021-ci ildə Mars atmosferində qalan başqa bir meteorit 200.000 dollara satılmışdı.
“NWA 16788″in yeni sahibinin kimliyi məlum deyil, lakin ekspertlər daşın hələ də yeni alıcının nəzərdən keçirməyə hazır ola biləcəyi mühüm elmi məlumatlara işıq salmaq potensialına malik olduğuna inanırlar.
Gundelik.az
