Diş həkiminə edilən sadə bir müraciət təkcə dişlərin vəziyyəti haqqında deyil, ümumi sağlamlıq barədə də mühüm məlumat verə bilər. Yeni araşdırmaya görə, diş əti xəstəlikləri gələcəkdə 2-ci tip diabet riskinin artması ilə əlaqələndirilir.
The Lancet Public Health jurnalında dərc olunan və 300 mindən çox insanı əhatə edən genişmiqyaslı araşdırma göstərib ki, periodontit (ağır diş əti xəstəliyi) olan şəxslərdə sonrakı illərdə 2-ci tip diabet diaqnozu qoyulma ehtimalı daha yüksəkdir.
Araşdırma həmçinin göstərib ki, bu əlaqə qarşılıqlıdır. Yəni diabet də gələcəkdə diş əti xəstəlikləri və diş itkisi riskini artırır. Bu nəticələr ağız sağlamlığı ilə maddələr mübadiləsi sağlamlığı arasında güclü əlaqənin olduğunu təsdiqləyir.
Periodontit və diabet arasında iki istiqamətli əlaqə
Portuqaliyanın Egas Moniz Sağlamlıq və Elm Məktəbindən periodontoloq Joao Botelhonun rəhbərlik etdiyi beynəlxalq tədqiqat qrupu 16 ölkədə aparılmış 28 uzunmüddətli araşdırmanı təhlil edib.
Təxminən 29 min iştirakçının 5–20 il izlənildiyi altı araşdırmanın nəticələrinə görə, başlanğıcda periodontit diaqnozu olan şəxslərdə sonradan 2-ci tip diabetin yaranma riski sağlam insanlarla müqayisədə 18–25 faiz daha yüksək olub.
Bütün dişlərini itirmiş şəxslərdə isə sonradan 2-ci tip diabet diaqnozu qoyulma ehtimalının 30 faiz daha çox olduğu müəyyən edilib.
Eyni zamanda, araşdırmaya diabet xəstəsi kimi daxil olan şəxslərdə sonrakı illərdə periodontit inkişaf etdirmə və diş itkisi ilə üzləşmə ehtimalının da daha yüksək olduğu aşkarlanıb.
Xroniki iltihab insulin müqavimətini artırır
Mütəxəssislərin fikrincə, bu əlaqənin əsas səbəbi ağız boşluğunda davam edən xroniki iltihabdır. Zədələnmiş diş əti toxumasından qana keçən bakteriyalar və iltihab yaradan maddələr orqanizmin digər hissələrində də iltihab prosesini gücləndirə bilər.
Bu vəziyyət orqanizmin insulin hormonuna reaksiyasını zəiflədərək insulin müqavimətinin yaranmasına və nəticədə 2-ci tip diabetin inkişafına zəmin yarada bilər.
Digər tərəfdən, qanda şəkərin yüksək olması yaraların sağalmasını ləngidir, immun sisteminin infeksiyalarla mübarizə qabiliyyətini azaldır və diabet xəstələrini diş əti xəstəliklərinə qarşı daha həssas edir.
Ağız sağlamlığı diabetlə mübarizənin bir hissəsi olmalıdır
Hazırda dünyada təxminən 830 milyon insan diabetdən, 3,7 milyard insan isə ağız boşluğu xəstəliklərindən əziyyət çəkir. Buna baxmayaraq, ağız sağlamlığı hələ də diabetin qarşısının alınması və müalicəsi proqramlarına kifayət qədər daxil edilmir.
Tədqiqat qrupunun üzvü Fernando Valentim Bitencourt bildirib ki, ağız sağlamlığı ilə diabet müalicəsinin daha sıx əlaqələndirilməsi həm müalicə nəticələrini yaxşılaşdıra, həm də səhiyyə sisteminin daha səmərəli fəaliyyət göstərməsinə kömək edə bilər.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, diş ətlərində qızartı, şişkinlik, geri çəkilmə və ya tez-tez qanama müşahidə olunarsa, xüsusilə diabet riski olan şəxslər vaxt itirmədən diş həkiminə müraciət etməlidirlər. Bu əlamətlər təkcə ağız sağlamlığı deyil, ümumi sağlamlıq baxımından da vacib xəbərdarlıq ola bilər.
Mənbə:TRT Haber
Hazırladı:Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
