Avstraliyanın Qərb bölgəsində yerləşən Uorton çimərliyində Braun ailəsi çimərlik təmizliyi zamanı 100 ildən çox yaşı olan şüşə butulka tapıb. Butulkanın içərisindən Birinci Dünya müharibəsi dövrünə aid iki əsgərin yazdığı məktublar çıxıb.
Gundelik.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, ailə üzvlərinin sözlərinə görə, onlar 9 oktyabrda təmizlik aksiyası zamanı qalın “Schweppes” şüşə butulkasına rast gəliblər. “Biz mütəmadi olaraq çimərlikdə təmizlik işləri aparırıq və heç vaxt zibilləri nəzarətsiz qoymuruq. Bu kiçik şüşə sanki bizi orada gözləyirmiş”, – Deb Braun bildirib.
1916-cı ilə aid məktublar
Tapılan məktublar 27 yaşlı sıravi Malkolm Nevil və 37 yaşlı sıravi Uilyam Harliyə məxsusdur. Onlar 15 avqust 1916-cı ildə, Avstraliyadan Avropaya gedərkən HMAT A70 Ballarat gəmisinin göyərtəsində məktubları yazıblar. Gəmi Fransadakı Qərb cəbhəsinə yollanan 48-ci Piyada Diviziyasının tərkibində idi.
Nevil bir il sonra döyüşdə həlak olub. Harli isə iki dəfə yaralanmasına baxmayaraq, müharibədən sağ çıxıb. Lakin o, 1934-cü ildə “səngərlərdə alman qazına məruz qalması nəticəsində” yaranan xərçəng xəstəliyindən vəfat edib.
“Dəniz xəstəsiyik, amma əhvalımız yaxşıdır”
Nevil anası Robertina Nevilə yazdığı məktubda qeyd edib: “Həqiqətən yaxşı vaxt keçiririk. Dənizdə itirdiyimiz bir yemək istisna olmaqla, yeməklər yaxşıdır. Gəmi yellənir, amma biz çox xoşbəxtik”.
Harli isə məktubunda yazıb: “Bunu tapan insan bizim qədər xoşbəxt olsun”.
Nevil məktubun tapılacağı təqdirdə anasına çatdırılmasını istəyib, Harli isə anasının vəfat etdiyini bildirərək məktubu tapan şəxsin onu saxlaya biləcəyini yazıb.
Bir əsrlik sirr qumun altından çıxıb
Deb Braun hesab edir ki, şüşə bu illər ərzində dənizdə deyil, sahil qumlarında basdırılmış vəziyyətdə qalıb. “Şüşə tam təmiz idi, üzərində dəniz izləri yox idi. Əgər bu qədər müddət dənizdə qalsaydı, kağız çoxdan parçalanardı,” – o deyib.
Məktublar hələ də oxunaqlı vəziyyətdə olduğundan, Braun ailəsi hər iki əsgərin nəvələri ilə əlaqə yaradıb.
Ailələr arasında duyğusal görüş
Uilyam Harlinin nəvəsi Ann Törner tapıntını “möcüzə” adlandırıb: “Bu, inanılmazdır. Elə bil babamız bizi məzardan çağırır”.
Malkolm Nevilin qardaşı oğlu Herbi Nevil isə bildirib: “Bu kəşf ailəmizi bir araya gətirdi. O, məktubunda döyüşə xoşbəxt getdiyini yazır, amma taleyi çox faciəli olub. O, böyük insan idi”.
Bir əsrdən sonra üzə çıxan bu məktublar həm Avstraliya tarixinin, həm də müharibə dövründə insan hisslərinin canlı şahidi kimi qiymətləndirilir.
Gundelik.az