Bel ağrısı müasir insanın ən çox qarşılaşdığı sağlamlıq problemlərindən biridir. Uzun saatlar oturmaq, hərəkətsiz həyat tərzi, ağır yük qaldırmaq və yanlış hərəkətlər bel nahiyəsində ağrıların yaranmasına səbəb ola bilər. Lakin bel ağrısı yarandıqda insanların çoxu problemin səbəbini araşdırmaq əvəzinə, ağrını mümkün qədər tez aradan qaldırmağa çalışır. Bəs bel ağrısının əsl səbəbi nədir və insanlar müalicə zamanı hansı səhvlərə yol verirlər?
Bu barədə tanınmış reabilitoloq və fizioterapevt Afaq Azad Gundelik.az-a açıqlamasında bel ağrılarının yaranma səbəbləri, yanlış müalicə yanaşmaları və reabilitasiyanın əhəmiyyəti barədə danışıb.
Mütəxəssisin sözlərinə görə, bel ağrısını yalnız bir səbəblə əlaqələndirmək düzgün deyil. Ağrı müxtəlif faktorlarla bağlı yarana bilər. Uzun müddət hərəkətsiz qalmaq, düzgün olmayan oturuş və hərəkət vərdişləri, əzələ zəifliyi, fiziki yüklənmə, əvvəlki travmalar və digər problemlər bel nahiyəsində narahatlığa səbəb ola bilər.
“Belim ağrıyır, deməli problem beldədir” – bu yanaşma doğrudurmu?
Bel ağrısı zamanı insanların yol verdiyi əsas səhvlərdən biri ağrının mənbəyinin mütləq bel nahiyəsində olduğunu düşünməkdir. Halbuki ağrı bəzən başqa nahiyələrdəki funksional problemlərlə də əlaqəli ola bilər.
Bu səbəbdən yalnız ağrıyan nahiyəyə müdaxilə etmək hər zaman kifayət etmir. Reabilitasiya zamanı pasiyentin hərəkət sistemi bütövlükdə qiymətləndirilməli, ağrının yaranmasına təsir edən amillər müəyyənləşdirilməlidir.
Ağrı olan kimi yataqda qalmaq nə dərəcədə düzgündür?
Bel ağrısı yarananda bəzi insanlar hərəkəti tamamilə dayandırır və uzun müddət yataq rejiminə üstünlük verirlər. Lakin hər bir bel ağrısında uzunmüddətli hərəkətsizlik uyğun yanaşma olmaya bilər.
Əksinə, vəziyyətə uyğun seçilmiş hərəkətlər və düzgün reabilitasiya proqramı bərpa prosesində mühüm rol oynaya bilər. Burada əsas məsələ hansı hərəkətin, hansı intensivlikdə və hansı mərhələdə edilməsinin düzgün müəyyənləşdirilməsidir.
Özbaşına məşq etmək də problem yarada bilər
Son illərdə internet və sosial şəbəkələrdə bel ağrısı üçün müxtəlif məşqlər geniş yayılıb. İnsanlar bəzən problemin səbəbini bilmədən həmin hərəkətləri tətbiq edirlər.
Lakin hər bel ağrısının səbəbi eyni olmadığı üçün bir nəfərə fayda verən məşq digər şəxsdə narahatlığı artıra bilər. Buna görə də məşq proqramının fərdi vəziyyətə uyğun seçilməsi vacibdir.
Ağrıkəsici problemi həll edirmi?
Bel ağrısı zamanı ən geniş yayılmış yanaşmalardan biri ağrıkəsici vasitələrdən istifadə etməkdir. Bu preparatlar bəzi hallarda ağrının azalmasına kömək edə bilər. Lakin ağrının azalması onun yaranmasına səbəb olan problemin aradan qalxması demək deyil.
Əgər ağrının səbəbi müəyyənləşdirilmirsə və insan yalnız simptomu aradan qaldırmağa çalışırsa, problem müəyyən müddətdən sonra yenidən özünü göstərə bilər.
Reabilitasiyada əsas məqsəd nədir?
Reabilitasiyanın məqsədi yalnız ağrını azaltmaq deyil. Pasiyentin hərəkət imkanlarının yaxşılaşdırılması, əzələ gücünün bərpası, düzgün hərəkət vərdişlərinin formalaşdırılması və gündəlik fəaliyyətlərə daha rahat qayıtması da müalicə prosesinin mühüm hissəsidir.
Afaq Azadın sözlərinə görə, bel ağrısı ilə bağlı ən düzgün yanaşmalardan biri problemin səbəbini müəyyənləşdirmək və bundan sonra fərdi reabilitasiya proqramı hazırlamaqdır.
Mütəxəssis qeyd edir ki, bel ağrısını yalnız “yaşın gətirdiyi problem” kimi qəbul etmək və ya ağrı keçən kimi müalicəni dayandırmaq düzgün yanaşma deyil. Xüsusilə uzun müddət davam edən, tez-tez təkrarlanan və gündəlik fəaliyyətə mane olan ağrılar zamanı mütəxəssis qiymətləndirməsi vacibdir.
Beləliklə, bel ağrısı zamanı əsas sual yalnız “ağrını necə keçirə bilərəm?” deyil, həm də “bu ağrı niyə yaranıb?” olmalıdır. Çünki problemin səbəbi müəyyənləşdirilmədən yalnız simptomla mübarizə aparmaq uzunmüddətli nəticə verməyə bilər.
Nureddin Abdullayev
Gundelik.az
