Avstraliyalı alimlər həkimlərin tez-tez gözdən qaçırdığı beyin zədələrini müəyyən edə bilən süni intellekt aləti hazırlayıblar. Yeni texnologiya epilepsiya xəstəsi olan uşaqlarda ən kiçik qüsurları belə üzə çıxararaq onların həyatını dəyişə biləcək cərrahi müalicəyə daha sürətli çıxış imkanı yaradır.

Kiçik, amma kritik zədələr

Epilepsiyanın müxtəlif səbəbləri olsa da, halların təxminən 30 faizi beyindəki struktur anormalliklərlə əlaqəlidir. Lakin xüsusilə beynin dərin qatlarında gizlənmiş və qaragilə böyüklüyündə olan kiçik zədələr çox vaxt MRT müayinələrində nəzərdən qaçırılır.

Melburn Royal Uşaq Xəstəxanası və Edinburq Universiteti Xəstəxanasından pediatrik nevroloq Emma Makdonald-Laursun rəhbərlik etdiyi qrup uşaqların beyin görüntüləri əsasında süni intellekt modeli hazırlayıb. Model bu zədələri dəqiq müəyyənləşdirmək üçün xüsusi olaraq öyrədilib.

“Bu lezyonlar çox vaxt diqqətdən kənarda qalır və nəticədə bir çox uşaq cərrahi müalicəyə namizəd hesab edilmir. Yeni alət radioloqları və epilepsiya mütəxəssislərini əvəz etmir, lakin bir növ detektiv kimi ipuçlarını birləşdirərək müalicə prosesini sürətləndirir,” – deyə Makdonald-Laurs bildirib.

Yüksək uğur göstəricisi

Tədqiqat kortikal displaziya və fokus epilepsiya diaqnozu olan uşaqlar üzərində aparılıb. Daha əvvəl MRT nəticələri “normal” kimi dəyərləndirilən xəstələrin 80 faizində əslində gizli lezyonların olduğu aşkarlanıb.

Süni intellekt aləti həm MRT, həm də PET skanlarını təhlil edərək bir test qrupunda 94%, digərində isə 91% dəqiqliklə nəticə verib. Birinci qrupdakı 17 uşaqdan 12-si əməliyyat olunub və onların 11-i hazırda qıcolmalardan tamamilə azaddır.

Növbəti addımlar

Alimlər növbəti mərhələdə sistemi yeni diaqnoz qoyulmuş xəstələrdə və müxtəlif xəstəxana şəraitində sınaqdan keçirməyi planlaşdırırlar.

Epilepsiya bütün dünyada hər 200 uşaqdan birinə təsir göstərir və xəstələrin təxminən üçdə biri dərman müalicəsinə cavab vermir. London Kral Kollecinin biotibbi informatika üzrə mütəxəssisi Konrad Vagstil araşdırmanı “konseptin çox təsirli sübutu” kimi qiymətləndirib.

Bununla belə, ekspertlər PET müayinələrinin bahalı olduğunu, MRT qədər geniş yayılmadığını və müəyyən hallarda radiasiya dozası daşıdığını xatırladırlar.

Səhiyyədə yeni imkanlar

Mütəxəssislərin fikrincə, bu inkişaf süni intellektin səhiyyədə diaqnostik prosesləri sürətləndirmək, həkimlərin qaçırdığı detalların üzə çıxarılmasına kömək etmək və nəticədə xəstələrin həyat keyfiyyətini yüksəltmək gücünə malik olduğunu bir daha göstərir.

Gundelik.az