ABŞ və İran arasındakı atəşkəsin “Livanı əhatə etmədiyini” iddia edən İsrail xəbərdarlıq etmədən paytaxt Beyruta hücum etdi. İran da öz növbəsində bu hücumlardan Hörmüz boğazını bağlamaq üçün bəhanə kimi istifadə etdi.
ABŞ çərşənbə günü bildirib ki, İran atəşkəsə baxmayaraq strateji su yolunun bağlanması barədə xəbərlərdən sonra Hörmüz boğazını “dərhal, tez və təhlükəsiz şəkildə” açmalıdır. Ağ Evin mətbuat katibi Karolin Livit jurnalistlərə bildirib ki, Hörmüz boğazını bağlamaqla bağlı hər hansı bir qərar “tamamilə qəbuledilməzdir”. Livit əlavə edib: “Prezidentin (Donald Trampın) Hörmüz boğazının dərhal və təhlükəsiz şəkildə yenidən açılması ilə bağlı gözləntilərini və tələblərini bir daha təkrarlayıram”.
İki həftəlik atəşkəs razılaşmasının ən vacib şərtlərindən biri İranın Hörmüz boğazından dəniz gəmiçiliyinin bərpasına icazə verməsi və bununla da qlobal neft və qaz qiymətlərinin kəskin şəkildə artmasına səbəb olan narahatlığı aradan qaldırması idi.
Leavitt bildirib ki, Tramp su yolunun tankerlər üçün heç bir məhdudiyyət olmadan, o cümlədən yol haqqı olmadan açılmasını istəyir. Leavittin bu sözləri İran dövlət mediasının İsrailin Livana hücumlarına cavab olaraq Tehranın boğazı bağladığını elan etməsindən sonra səsləndi. Atəşkəs elan edildikdən bir neçə saat sonra İsrail çərşənbə günü heç bir xəbərdarlıq etmədən Livanın paytaxtı Beyrutun mərkəzində sıx məskunlaşmış ticarət və yaşayış məntəqələrinə zərbələr endirib.
İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu (İİKK) ilə yaxın əlaqələri ilə tanınan Fars Xəbər Agentliyi çərşənbə günü səhər iki tankerin İranın icazəsi ilə keçdiyini, lakin nəqliyyatın tamamilə dayandırıldığını bildirib.
Həm ABŞ prezidenti Donald Tramp, həm də İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu atəşkəs razılaşmasının Livanı əhatə etmədiyini iddia etsələr də, vasitəçi Pakistan bu iddiaları təkzib etdi.
İran İnqilab Keşikçiləri Korpusunun Aerokosmik Qüvvələri komandanı general Seyid Məcid Musəvi özünün X hesabında paylaşım edərək “Livana hücum İrana hücumdur” deyə bildirib və detalları açıqlamadan “ağır cavab” hazırladıqlarını açıqlayıb. Zorakılığın yenidən artması ABŞ vitse-prezidenti JD Vance-ın “kövrək” adlandırdığı razılaşmanı dağılmaq həddinə çatdırdı. Livan Səhiyyə Nazirliyi İsrailin hava hücumları dalğasında ən azı 112 nəfərin öldüyünü və 837 nəfərin yaralandığını açıqladı. İsrail ordusu 10 dəqiqə ərzində Beyrut, Cənubi Livan və Bekaa vadisində Hizbullahın 100-dən çox hədəfinə zərbə endirərək bunu müharibənin “ən böyük əlaqələndirilmiş hücumu” adlandırdı. İsrail raket buraxılış məntəqələrini, komandanlıq mərkəzlərini və kəşfiyyat infrastrukturunu hədəf aldığını bildirərkən, Hizbullahı mülki şəxslərdən canlı qalxan kimi istifadə etməkdə ittiham etdi.
Ordunun bəyanatında deyilir: “Livan dövləti və mülki şəxslər Hizbullahın mülki ərazilərdə mövcudluğunu və silahlanmasını rədd etməlidirlər”.
İsrail-Hizbullah müharibəsinin 2 martda başlamasından bəri İsrail nadir hallarda mərkəzi Beyrutu hədəfə alsa da, mütəmadi olaraq cənub və şərqi Livanı, eləcə də Beyrutun cənub ətraflarını vurub.
Yeni hücum dalğasından əvvəl Associated Press (AP) agentliyinə danışan Hizbullah rəsmisi təşkilatın vasitəçilərə Livanda atəşkəsə nail olmaq üçün şans verdiyini bildirib, lakin əlavə edib ki, “İsraillilər atəşkəsə əməl etmədiyi üçün biz atəşkəsə əməl edəcəyimizi açıqlamamışıq”.
Mənbə: Euronews
Tərtib etdi: Jalə Əliyeva
Gundelik.az
