Museum of the Revolution-da böyük bir sərgi 1959-cu ildə inqilab hakimiyyətə gəlməzdən əvvəlki Kubadakı vəziyyətə həsr olunub. Keçmiş prezident sarayında nümayiş etdirilən fotoşəkillər və şahid ifadələri o dövrdə ölkəyə rəhbərlik edən hərbi lider Fulgencio Batista rejiminin dərin yoxsulluğunu və kök salmış korrupsiyasını göstərir.
Ən yadda qalan şəkil torpaq döşəməli, palma yarpaqlı daxmada odunla yemək bişirən bir qadındır. Oxşar şəkillər adanın müxtəlif dövlət muzeylərində – Bay of Pigs bölgəsindən tutmuş, Kuba İnqilabının atası Fidel Castro-nun doğulduğu Birán-a qədər – nümayiş olunur. Mesaj aydındır: inqilabçılar kubalıları ABŞ-ın dəstəklədiyi faktiki liderin dövründəki cəhalət və çətinliklərdən xilas edərək onlara ləyaqət, təhsil və həqiqi müstəqillik qazandırıblar.
Lakin bu gün Lisandra Botey həmin şəkillərdəki kasıb qadınla özünü inqilabçılardan daha çox eyniləşdirir.
“Biz indi elə yaşayırıq, tam olaraq o vəziyyətdəyik,” – deyə Lisandra Havanadakı, metal və taxta parçalarından yığılmış evinin qarşısında bildirir.
“Hər səhər Havanada çimərliyə düşüb odun axtarırıq. Sonra onu evə gətirib səhər yeməyi bişiririk – çünki elektrik gəlsə belə, adətən məktəb saatlarında olur.”
Lisandranın doqquz yaşlı qızı həmin səhər məktəbə ac gedib. Gözləri dolaraq deyir ki, əri – tikinti işçisi Brenei Hernández – demək olar ki, iş tapa bilmir və çox vaxt növbəti yeməyin haradan gələcəyini bilmirlər.
“Hər gün eyni aclıq, eyni səfalət,” – deyə o, heç olmasa qızı məktəbdən qayıdanda isti bir şey tapsın deyə ağ düyü bişirərək söyləyir.
Pandemiyadan bəri Kuba iqtisadiyyatı sürətlə geriləyir. Havanadakı evlərinə aylardır qaz verilməyib. ABŞ qoşunları Kubanın ən yaxın müttəfiqi olan Nicolás Maduro-nu 3 yanvarda hakimiyyətdən uzaqlaşdırdıqdan sonra vəziyyət daha da ağırlaşıb. Vaşinqtonun Venesuelanın neft sənayesinə nəzarəti ələ keçirməsi ilə kommunist idarəçiliyində olan adaya xam neft tədarükü dayanıb.
ABŞ-ın onilliklərdir davam edən iqtisadi embarqosu daha da sərtləşdirilib. Donald Trump Kubaya neft göndərən hər bir ölkəyə tarif tətbiq ediləcəyi ilə hədələyib.
Kubanı dəstəkləyən ənənəvi müttəfiqlər – Mexico, Russia, China, Vietnam və Iran – Venesuelanın boşluğunu doldurmayıblar. ABŞ Maliyyə Nazirliyi isə məhdud sayda neft satışına qoyulan məhdudiyyətləri “kubalı xalqın kommersiya və humanitar ehtiyaclarını dəstəkləmək üçün” yumşaldacağını bildirib.
Vaşinqtonla Havana arasında gərginlik artır. Kuba hökuməti bildirib ki, sərhədçilər ABŞ-da qeydiyyatdan keçmiş sürət qayığında olan dörd nəfəri güllələyib. Onların ABŞ-da yaşayan Kuba vətəndaşları olduğu deyilir. ABŞ dövlət katibi Marco Rubio hadisənin araşdırıldığını bildirib.
Kubalı iqtisadçı Ricardo Torres deyir: “Vaşinqtonun Kubaya qarşı köhnə yanaşması artıq işləmir. Bunu anlamayanlar üçün bu, sürpriz olacaq. Tramp oyunun qaydalarını dəyişir.”
Tramp isə “Kuba çökməyə hazırdır” deyərək təzyiqi artırıb. Bəzi şərhçilərə görə, Venesuelada Maduronun devrilməsinin məqsədlərindən biri də Kubanın iqtisadi böhranını dərinləşdirmək idi. Görünür, Tramp administrasiyası inqilabı zəiflətməyə və dövlət nəzarətində olan sosializmin çökməsinə nail olmağa çalışır.
Yanacaq böhranının təsiri ölkə boyu hiss olunur. Havanada elektrik kəsintiləri gündə 15 saatdan çox davam edə bilir. Xəstəxanalar qaranlıqda qalır və yalnız təcili hallar qəbul edilir. Məktəblər tez-tez bağlanır. Yanacaq olmadığı üçün zibil maşınları işləmir, küçələrdə tullantılar yığılır və yaşlı insanlar bəzən həmin tullantılar arasında nəsə axtarırlar.
Mənbə: BBC
Hazırladı: Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
