Hazırda dünyada aktiv münaqişələrin sayı İkinci Dünya müharibəsindən bəri ən yüksək səviyyəyə çatıb. Buna baxmayaraq, bəzi ölkələr təhlükəsizlik və sabitlik baxımından digərlərindən seçilməyə davam edir. Iceland, New Zealand və digər ölkələrin sakinləri bu sakit həyatın sirrini bölüşüblər.
Son Qlobal Sülh İndeksinə görə, ötən illə müqayisədə dünya daha az təhlükəsiz olub. 99 ölkədə sülh göstəriciləri pisləşib və bu, ardıcıl 12-ci geriləmə ilidir. Bununla belə, bir neçə ölkə yüksək təhlükəsizlik səviyyəsini qoruyub saxlaya bilib.
İndeks 163 ölkəni 23 meyar üzrə qiymətləndirir. Buraya hərbi xərclər, davam edən münaqişələr, qətl halları və insanların özlərini nə qədər təhlükəsiz hiss etməsi kimi göstəricilər daxildir. Ən yüksək yerlərdə qərarlaşan ölkələrdə adətən zorakılıq aşağı səviyyədə olur, dövlət institutları yaxşı işləyir, insanlar arasında etibar yüksəkdir, qonşu dövlətlərlə münasibətlər sabitdir və həyat keyfiyyəti yüksək qiymətləndirilir.
1. İslandiya
İslandiya 2008-ci ildən bəri siyahının lideridir və artıq 19-cu ildir ki, dünyanın ən təhlükəsiz ölkəsi hesab olunur. 2026-cı ildə ölkənin göstəricisi 2% yaxşılaşıb. Buna səbəb zorakı etirazların azalması olub.
Visit Iceland təşkilatının rəhbəri Oddný Arnarsdóttir deyir:
“Sülh hissi İslandiyada həm bizi əhatə edən təbiətdə, həm də bir-birinə bağlı icmalarımızın şüurlu seçimində hiss olunur.”
Onun sözlərinə görə, gender bərabərliyi, güclü sosial xidmətlər və bərpa olunan enerji mənbələrindən geniş istifadə ölkənin əsas üstünlüklərindəndir.
İslandiyalılar cəmiyyətin həmrəyliyinə və birgə məsuliyyət hissinə böyük önəm verirlər. Ölkənin coğrafi baxımdan təcrid olunması da onu qlobal gərginliklərdən müəyyən qədər uzaq saxlayır.
Hotel Rangá otelinin marketinq meneceri Eyrún Aníta Gylfadóttir bildirir ki, geniş açıq ərazilər, dağlar, təmiz hava və bol şirin su insanların həyat keyfiyyətinə böyük təsir göstərir.
Ziyarətçilərə tövsiyə olunur ki, görməli yerləri tələsik gəzmək əvəzinə, təbiətin qoynunda vaxt keçirsinlər. İslandiyada 120-dən çox geotermal hovuz var və bu hamam mədəniyyəti ölkənin sakit həyat tərzinin ayrılmaz hissəsidir.
Bundan əlavə, ölkədə 220-dən çox muzey fəaliyyət göstərir. Paytaxtdakı Milli Muzey və Westfjord bölgəsindəki İslandiya Dəniz Əjdahası Muzeyi turistlərin maraq göstərdiyi məkanlardandır.
2. Yeni Zelandiya
Yeni Zelandiya 2025-ci ildə üçüncü yerdə olduğu halda, 2026-cı ildə ikinci pilləyə yüksəlib. O, Asiya-Sakit Okean regionunun ən təhlükəsiz ölkəsi hesab olunur.
Yeni Zelandiya vətəndaşı və NZ Golden Visa şirkətinin qurucusu Warwick Woodley hesab edir ki, ölkənin uzaq coğrafi mövqeyi onu bir çox geosiyasi problemlərdən qoruyur.
Onun sözlərinə görə:
İnsanlar sakit və sadə həyat tərzinə üstünlük verirlər.
Silahlar gündəlik həyatın bir hissəsi deyil.
Christchurch hadisəsindən sonra silah qanunları daha da sərtləşdirilib.
İnsanlar bir-birini tanıyır və bir-birlərinə nəzarət edirlər.
Cəmi beş milyon əhalisi olan ölkədə anonim qalmaq çətindir və bu da ictimai məsuliyyət hissini artırır.
Dağlar, çimərliklər və meşə yolları isə insanların təbiətlə iç-içə yaşamasına imkan yaradır.
3. İsveçrə
İsveçrə ötən il beşinci yerdə olduğu halda, 2026-cı ildə üçüncü pilləyə yüksəlib. Aşağı cinayət səviyyəsi və uzun illərdir davam edən hərbi neytrallıq siyasəti ölkənin əsas üstünlükləridir.
Cenevrədə yaşayan müəllif və icraçı kouç Cornelia Choe deyir:
“Burada insanlar bir-birlərinə yer verməyə hazırdırlar. Bu isə etibar hissi yaradır.”
O, iki dəfə pulqabısını itirdiyini, lakin hər iki dəfə onu pulu ilə birlikdə geri aldığını xatırlayır. Hətta bir dəfə tapılan bank kartı onun adına banka təhvil verilərək təhlükəsizlik məqsədilə ləğv etdirilib.
Onun fikrincə, sülh fərqlərin olmaması deyil, fərqlərlə birlikdə yaşamağın yollarını tapmaqdır.
İsveçrədə iş-həyat balansı da yüksək qiymətləndirilir. Bir çox müəssisələr günorta saatlarında iki saatlıq fasilə verir.
4. Sloveniya
Sloveniya ilk dəfə olaraq dünyanın ən təhlükəsiz beş ölkəsi sırasına daxil olub. Aşağı hərbi xərclər və yüksək təhlükəsizlik göstəriciləri buna əsas səbəblərdəndir.
Lyublyanada yaşayan və Intrepid Travel şirkətində çalışan Jerneja Zver deyir ki, sloveniyalılar icma həyatına və təbiətdə vaxt keçirməyə böyük önəm verirlər.
Onun sözlərinə görə, insanlar həftəsonlarını yürüş, velosiped sürmə, xizək və ailə görüşləri ilə keçirirlər. İş və şəxsi həyat arasındakı balans insanlarda aidiyyət hissini gücləndirir.
Turistlərə yalnız paytaxtı gəzməklə kifayətlənməmək tövsiyə olunur. Soça çayında rafting, Bled yaxınlığındakı Vintqar dərəsinin şəlalələri və dağ yaylalarında velosiped turları ölkənin ən gözəl təcrübələrindəndir.
5. İrlandiya
İrlandiya siyahıda beşinci yeri tutur. Ölkədə zorakılıq səviyyəsinin aşağı olması və beynəlxalq münaqişələrdə məhdud iştirakı onun əsas üstünlüklərindəndir.
West Cork bölgəsində yerləşən Native otelinin təsisçisi Didi Ronan bildirir ki, İrlandiyanın çətin tarixi insanlarda qonaqpərvərlik və anlayış hissini gücləndirib.
O qeyd edir ki, qədim Brehon qanunları yad insanlara yemək və sığınacaq verməyi tələb edirdi və bu ənənə bu gün də davam edir.
İrlandiyanın hərbi neytrallıq siyasəti də insanlarda təhlükəsizlik hissini artırır.
Ronan turistlərə Cape Clear adasına bərə ilə getməyi, Three Castle Head orta əsr xarabalıqlarını və Glandore yaxınlığındakı Drombeg daş abidəsini ziyarət etməyi tövsiyə edir.
Bu beş ölkənin ortaq xüsusiyyətləri bunlardır:
Aşağı cinayət və zorakılıq səviyyəsi;
Güclü dövlət institutları;
İnsanlar arasında yüksək etibar;
Təbiətlə yaxın həyat tərzi;
İş və şəxsi həyat balansı;
Qonaqpərvərlik və icma ruhu.
Məhz bu amillər onları 2026-cı ildə dünyanın ən təhlükəsiz və ən rahat yaşanılan ölkələri sırasına daxil edir.
Mənbə:BBC
Hazırladı:Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
