Prezident Volodimir Zelenski xəbərdarlıq edib ki, Yaxın Şərqdəki müharibə Ukraynanın hava hücumundan müdafiə raketləri tapmaqda çətinlik çəkməsinə səbəb ola bilər. O, həmçinin bildirib ki, Ukraynanın müttəfiqlərinin diqqəti bu münaqişəyə yönələ və Rusiyanın genişmiqyaslı işğalına qarşı Ukraynanın müdafiəsini unuda bilərlər. “Biz səmamızı qorumaq üçün raket və silah əldə etməkdə çətinliklə üzləşə bilərik,” – deyə o, İtaliyanın Corriere della Sera qəzetinə müsahibəsində bildirib. “Amerikalılar və onların Yaxın Şərqdəki müttəfiqləri, məsələn, Patriot raketlərinə özlərini müdafiə etmək üçün ehtiyac duya bilərlər.” ABŞ və Avropa İttifaqının diqqətinin Yaxın Şərqə yönələrək Ukraynanın müdafiəsini unutması riskinin olub-olmadığı soruşulduqda, Zelenski cavab verib: “Əlbəttə, bu bir riskdir. Amma ümid edirəm ki, İran böhranı məhdud əməliyyat olaraq qalacaq və uzunmüddətli müharibəyə çevrilməyəcək. Bunun nə qədər qanlı ola biləcəyini biz birbaşa bilirik.” İllərdir Ukrayna dünyanın diqqət mərkəzində olmağa alışıb. Keçən həftə Kiyevin küçələri Rusiyanın tammiqyaslı müharibəyə başlamasının dördüncü ildönümünü qeyd edən Qərb liderləri ilə dolu idi. Lakin bir neçə gün sonra Ukrayna paytaxtında diqqətin başqa bir münaqişəyə yönəldiyi hiss olunmağa başlayıb. Bəziləri Körfəz ölkələrində dron hücumlarına verilən reaksiyanı qeyd edib – Kiyevdə belə hücumlar artıq demək olar ki, adi hal sayılır. Digərləri isə Yaxın Şərqdəki döyüşlərin onlar üçün nə demək ola biləcəyindən narahatdır. Zelenskinin sözləri bu qeyri-müəyyənliyi göstərir. Bir tərəfdən o, Ukraynanın Rusiyaya qarşı müdafiəsinin “unudulmuş müharibəyə” çevrilə biləcəyi riskini vurğulayır. Artıq ABŞ və Rusiya arasında planlaşdırılan danışıqların baş tutub-tutmayacağı da sual altındadır. O, həmçinin bilir ki, Körfəz ölkələri tərəfindən atılan çoxlu sayda hava müdafiə raketləri qlobal çatışmazlığa səbəb ola bilər və bu silahların bahalaşmasına, tapılmasının çətinləşməsinə gətirib çıxara bilər. Keçən yay İsrail və ABŞ İranın nüvə obyektlərinə hücum edəndə də belə olmuşdu. “O zaman İsrail İranın hücumu altında idi və bizə raket tədarükü proqramları ləngimişdi,” – deyə Zelenski bildirib. “Hələ baş verməyib, amma yenidən ola biləcəyindən qorxuram.” Prezident Tramp isə Truth Social platformasında ABŞ-ın “sonsuz silah ehtiyatına” malik olduğunu iddia edib. Eyni zamanda o, paylaşımında Zelenskini 19-cu əsr amerikalı şoumen və fırıldaqçı PT Barnumla müqayisə edərək, Ukrayna liderinin Co Baydeni ABŞ silahlarını pulsuz şəkildə həddən artıq verməyə inandırdığını eyham vurub. Buna baxmayaraq, Zelenski müsbət məqamlar da görməyə çalışıb. İran Rusiyaya minlərlə “Shahed” dronu satıb və bu dronlar demək olar ki, hər gecə Ukraynada dağıntılara səbəb olur. Bu satışlar dayanarsa, Ukrayna üçün müsbət ola bilər. “Düşünürəm ki, İranın hərbi hədəflərinə hücum yaxşı qərar idi,” – deyə o bildirib. “İran Rusiyaya çoxlu silah, xüsusən dron və raket istehsal edir. Amma düşünmürəm ki, artıq bunu edə bilsin.” Lakin analitiklər qeyd edirlər ki, Rusiya artıq İranın dizaynını götürərək dəyişdirdiyi “Shahed” dronlarını ölkə daxilində də istehsal edir. Əgər atəşkəs əldə olunarsa, Kiyev Körfəz ölkələrinə dron texnologiyası və təcrübəsi ilə dəstək verərək maliyyə və siyasi baxımdan fayda əldə edə bilər. Zelenski həmçinin hesab edir ki, Vladimir Putinin İrana açıq dəstək verməməsi onun zəifliyini göstərir: “O danışır, amma hərəkət etmir. Bu, onun iranlıların zəif müttəfiqi olduğunu göstərir. Eynilə Bəşər Əsədin Suriyasında olduğu kimi.” Ukrayna parlamentinin xarici əlaqələr komitəsinin sədri Oleksandr Merejko da bu fikri bölüşür. O bildirib ki, ABŞ-ın İrana hücumunu dəstəkləməklə Ukrayna Ağ Evdə müsbət rəy qazana bilər: “ABŞ bizi müttəfiq deyil, tərəfdaş kimi görür. Bu, bizə müttəfiq olduğumuzu göstərmək imkanı verir. Biz eyni koalisiyaya – İran və Rusiyaya qarşı mübarizə aparırıq.” Digərləri isə daha ehtiyatlıdır. Onlar qeyd edirlər ki, Rusiya ilə İran arasında rəsmi müdafiə ittifaqı yoxdur və Moskva ABŞ hücumu olacağı təqdirdə İrana yardım edəcəyinə dair öhdəlik götürməyib. Bəzi ekspertlər hesab edir ki, Putin İranla bağlı məsələdə Trampın qarşısını almamaqla, əvəzində Vaşinqtonun Ukraynaya onun şərtlərini qəbul etməsi üçün daha çox təzyiq göstərəcəyini gözləyə bilər. Rusiya həmçinin qlobal neft qiymətlərinin artmasından da faydalana bilər. Yüksək neft qiymətləri onun müharibə iqtisadiyyatını dəstəkləyə bilər. Lakin ekspertlər bildirirlər ki, İranın Hörmüz boğazını uzunmüddətli bağlaması real görünmür. Kiyevdə isə əsas qorxu Yaxın Şərqdəki müharibənin Ukrayna ilə bağlı “müharibə yorğunluğunu” daha da artırmasıdır. Bir diplomat bildirib ki, yazın gəlişinə baxmayaraq paytaxtda ab-hava ağırdır: “Çox yorğunluq var. Əhval-ruhiyyə demək olar ki, tutqundur. Amerikalılara qarşı dərin xəyanət hissi var. Avropalılara inam azalıb. İndi isə bütün bu diqqət yayındırılması. Vəziyyət yaxşı deyil.”
Tərtib etdi:Jalə Əliyeva
Mənbə :BBC
Gundelik.az
