Bəzi texnologiya rəhbərləri insanların telefon ekranlarına daha az baxdığı bir gələcək təsəvvür edirlər. Bu, ekran qarşısında keçirilən vaxt probleminin həlli olacaq, yoxsa yeni bir texnoloji distopiyanın başlanğıcı?
Əgər qulaqlarınızın da “gözləri” olmasını istəmisinizsə, sizin üçün maraqlı xəbər var. Məlumatlara görə, Apple gələn ildən etibarən kamera ilə təchiz olunmuş AirPods qulaqcıqlarını təqdim etməyə hazırlaşır.
Bu kameralar şəkil çəkmək üçün nəzərdə tutulmayıb. Bloomberg-in məlumatına görə, onlar istifadəçinin ətraf mühiti haqqında məlumat toplayaraq Siri virtual köməkçisinə ötürəcək və cihazlarla ekrana baxmadan qarşılıqlı əlaqə qurmaq üçün yeni imkanlar yaradacaq.
Apple bu xəbəri nə təsdiqləyib, nə də təkzib edib. Lakin məlumatı yayan jurnalist şirkətin gələcək məhsulları ilə bağlı etibarlı sızdırmaları ilə tanınır. Üstəlik, bu addım daha geniş bir tendensiyanın tərkib hissəsidir.
Son 60 il ərzində kompüterlərlə ünsiyyətin əsas vasitəsi ekranlar olub. İndi isə ekranların əvvəlki qədər mərkəzi rol oynamadığı bir dövrün başlanması mümkündür.
Ağıllı eynəklər, boyundan asılan süni intellekt cihazları və digər geyilə bilən texnologiyalar vasitəsilə dünyanın ən böyük texnologiya şirkətləri insanların ekranlardan daha az istifadə etməsinə imkan verəcək məhsullar hazırlayırlar. Bu baxış reallaşarsa, kompüterlərlə münasibətimizi kökündən dəyişə bilər.
Lakin bu gələcəyin necə olacağı barədə fikirlər fərqlidir. Bir tərəfdən, texnologiya ilə daha yumşaq və insan yönümlü münasibət yarana bilər. Digər tərəfdən isə texnologiyanın həyatımıza daha da dərindən nüfuz etdiyi bir dünya formalaşa bilər.
Ancaq bundan əvvəl milyonlarla insan daha sadə bir suala cavab verməli olacaq: insanlar həqiqətən belə bir gələcək istəyirmi?
Ekranlarla vidalaşmaq vaxtıdır?
Ötən həftə Snapchat platformasının sahibi olan Snap şirkəti süni intellekt dəstəyi ilə işləyən yeni ağıllı eynəklərini – Specs modelini təqdim etdi. Məhsulun qiyməti Böyük Britaniyada 1 995 funt sterlinq, ABŞ-da isə 2 195 dollardır.
Təqdimatdan sonra ən çox müzakirə olunan məqam isə eynəklərin Snap şirkətinin baş icraçı direktoru Evan Spiegelin qulaqlarını sıxırmış kimi görünməsi oldu. Daha sonra Spiegel zarafatla bildirib ki, problem eynəklərdə deyil, sadəcə onun qulaqları belə görünür.
Specs modeli bazardakı əksər ağıllı eynəklərdən daha iri və ağırdır. Bununla belə, şirkət nümayəndələri onların saatlarla rahat şəkildə istifadə oluna biləcəyini bildirirlər.
Bu eynəklərin ən mühüm xüsusiyyəti isə telefondan asılı olmadan işləyə bilməsidir. Əksər ağıllı eynəklərin işləməsi üçün smartfona qoşulmaq tələb olunur.
Şirkətin açıqlamasında Evan Spiegel deyib:
“Onilliklər ərzində kompüterlər insanlardan başını aşağı salmağı, hərəkətsiz oturmağı və ya yaşadığı anı tərk etməyi tələb edib. Specs kompüter texnologiyalarında yeni bir dövrün başlanğıcıdır.”
Əslində Specs modelində də ekran mövcuddur. Meta şirkətinin bəzi ağıllı eynəklərində də oxşar ekranlar var. Lakin onların məqsədi istifadəçinin görmə sahəsini tam əvəz etmək deyil. Ekran yalnız lazım olan anda real dünyanın üzərinə əlavə məlumat qatını yerləşdirir.
Belə bir məhsulu almaq üçün həm kifayət qədər büdcəsi, həm də onu daşımağa hazır olan insanların sayı çox olmaya bilər. Ancaq maraqlanan istifadəçilər üçün bu texnologiya həqiqətən yeni imkanlar təqdim edir.
Ağıllı eynəklərin yüksəlişi
Bədənə taxılan texnologiyalar bazarı sürətlə böyüyür. Hazırda ən populyar ağıllı eynəklər Meta şirkətinə məxsusdur və onların satış sayı təxminən yeddi milyon cütə çatıb. Şirkət bu yaxınlarda daha əlçatan qiymətə malik yeni modellər də təqdim edib.
Lakin bu cihazlar ciddi məxfilik problemləri yaradır.
İnternetdə Meta eynəklərinin kamerasından istifadə edərək yad insanları gizli şəkildə çəkən və onları narahat edən şəxslər haqqında çoxlu videolar yayılır. Çox vaxt insanların çəkiliş aparıldığını anlaması çətin olur.
Meta və Snap eynəklərində çəkiliş zamanı yanan xüsusi işıq olsa da, bir çoxları bunun kifayət etmədiyini düşünür.
CNBC jurnalisti Brandy Zadrozny BBC-yə açıqlamasında deyib:
“Səhər qaçışı zamanı park işçisindən su kranlarının nə vaxt işləyəcəyini soruşdum. Onun üzərində Meta eynəkləri var idi. Mən texnologiya jurnalisti olsam da, bu vəziyyət mənə çox qəribə gəldi. Düşünürəm ki, insanlar buna ciddi reaksiya verəcəklər.”
Bununla belə, Meta-nın kamera əvəzinə yalnız səs funksiyası ilə işləyən ağıllı eynəklər hazırladığı bildirilir.
Apple isə məxfilik məsələsinə xüsusi diqqət yetirməsi ilə tanınır. Buna görə də şirkətin hazırladığı yeni məhsulun bu problemləri müəyyən qədər azaltması mümkün görünür.
Məlumatlar doğru olarsa, AirPods qulaqcıqlarındakı kameralar adi kamera kimi foto və ya video çəkməyəcək. Toplanan görüntü məlumatları birbaşa telefonda emal edilir, bulud sisteminə göndərilmədən və saxlanılmadan istifadə olunur.
Ekransız gələcək necə görünür?
Məxfiliklə bağlı narahatlıqları bir kənara qoysaq, bu texnologiyalar gündəlik həyatımızı əhəmiyyətli dərəcədə dəyişir.
Kameralı AirPods qulaqcıqları ətrafınızdakı obyektlər haqqında suallar verməyə imkan yaradır. Məsələn, soyuducunu açdıqda içəridəki məhsulları tanıyaraq resept təklif edir və ya küçədə gedərkən gördüyünüz obyektlər haqqında məlumat verir.
Naviqasiya daha rahat ola, cihazların idarə edilməsi üçün əl hərəkətlərindən istifadə etmək mümkünləşir.
Hazırda kompüterlərlə işləmək üçün əksər hallarda ekran qarşısında olmaq məcburiyyətindəyik. Yeni texnologiyalar isə bu asılılığı azaltmağı hədəfləyir.
Texnologiya bazarı üzrə analitik Ben Vudun sözlərinə görə:
“Apple belə bir texnologiyanı yalnız onun üçün kifayət qədər güclü istifadə ssenariləri gördüyü halda məhsullarına daxil edərdi. Bu cihazların gələcəkdə nələr edə biləcəyi demək olar ki, insan təxəyyülü ilə məhdudlaşır.”
Bu yanaşma süni intellektin ən böyük vədlərindən biri ilə üst-üstə düşür. Məqsəd kompüterlərlə insanla danışırmış kimi ünsiyyət qurmaq və mürəkkəb əmrləri sadə söhbətlə əvəz etməkdir.
Apple artıq Siri-nin süni intellektlə gücləndirilmiş yeni versiyasını təqdim etməyə başlayıb və bu istiqamətdə ilk addımları atır.
Beləliklə, insanlar gündəlik həyatlarını davam etdirərkən ətraf mühitdən diqqətlərini ayırmadan cihazlarından istifadə edirlər. Ekran qarşısında keçirilən vaxtın artmasından narahat olanlar üçün bu, müsbət dəyişiklik kimi görünür.
Telefonlar hələ ki, yoxa çıxmır
Bununla belə, daha pessimist bir ssenari də mümkündür.
Texnologiya şirkətləri ekranlı cihazlardan böyük gəlir əldə edirlər. Məsələn, Apple gəlirlərinin böyük hissəsini ekranlı məhsulların satışından qazanır.
Bu səbəbdən ekranı olmayan cihazlar geniş yayılsa belə, onlar telefonları əvəz etməkdən çox, istifadəçilərin texnologiya ilə daha tez-tez qarşılıqlı əlaqə qurmasına səbəb olur.
Yəni insanlar əvvəlki kimi telefon ekranlarından istifadə etməyə davam edəcək, əlavə olaraq isə eynək, qulaqcıq və digər ağıllı cihazlardan da yararlanacaqlar.
Ben Vud hesab edir ki:
“Smartfonların yaxın gələcəkdə yox olacağına inanmıram. Onlar artıq cəmiyyətin ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Amma həm texnologiya şirkətlərində, həm də istifadəçilər arasında başımızı telefondan qaldırmaq istəyi var.”
Başqa sözlə, texnologiya sənayesinin məqsədi ekranları tamamilə aradan qaldırmaq deyil, insanların rəqəmsal dünya ilə daha təbii üsullarla əlaqə qurmasını təmin etməkdir. Bunun bizi daha az, yoxsa daha çox texnologiyadan asılı vəziyyətə salacağını isə zaman göstərəcək.
Mənbə:BBC
Hazırladı:Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
