ABŞ Prezidenti Donald Tramp bildirib ki, Senatda Respublikaçılar və Demokratlar maliyyələşdirmə paketinin bəzi hissələri üzrə irəliləmək üçün razılığa gəliblər.
BBC-nin ABŞ-dakı tərəfdaşı CBS News-un məlumatına görə, Senatın Demokrat və Respublikaçıları cümə axşamı beş xərcləmə qanun layihəsindən ibarət paket üzrə razılaşıblar. Lakin paketdən altıncı qanun layihəsi – Daxili Təhlükəsizlik Departamentinin (DHS) maliyyələşdirilməsi ilə bağlı hissə çıxarılıb.
CBS News yazır ki, DHS-in maliyyələşdirilməsi hər iki tərəf agentliyin büdcəsi üzrə yeni razılaşma üzərində işlədiyi müddətdə iki həftə ərzində hazırkı səviyyədə davam edəcək.
Donald Tramp razılaşmanı dəstəkləyib və sosial mediada paylaşımında yazıb: “Ümid edirəm ki, həm Respublikaçılar, həm də Demokratlar çox ehtiyac duyulan ikipartiyalı ‘BƏLİ’ səsi verəcəklər.”
Razılaşma müdafiə departamenti, səhiyyə departamenti, xəzinədarlıq, federal məhkəmə sistemi və digər qurumların 2026-cı maliyyə ilinin sonunadək – 30 sentyabr tarixinə qədər maliyyələşdirilməsini nəzərdə tutur.
Tramp paylaşımında əlavə edib: “Konqresdə Respublikaçılar və Demokratlar bir araya gələrək hökumətin böyük hissəsini sentyabradək maliyyələşdirməyə razılaşıblar, eyni zamanda Daxili Təhlükəsizlik Departamentinə (o cümlədən çox vacib Sahil Mühafizəsinə) uzadılma verilir. Biz Sahil Mühafizəsini indiyədək görünməmiş şəkildə genişləndirir və yenidən qururuq.”
Demokratlar, həftəsonu federal agentin Minneapolisdə ikinci ABŞ vətəndaşını öldürməsindən sonra, DHS-in maliyyələşdirilməsinin 1,2 trilyon dollarlıq (870 milyard funt sterlinq) federal xərcləmə paketindən çıxarılması üçün təzyiq göstərirdilər.
DHS bir neçə qurumu özündə birləşdirən geniş strukturlu departamentdir. Buraya İmmiqrasiya və Gömrük Nəzarəti (ICE), Gömrük və Sərhəd Mühafizəsi (CBP), Sahil Mühafizəsi və Məxfi Xidmət (Secret Service) daxildir.
Tramp administrasiyasının Minnesotada həyata keçirdiyi sərt miqrasiya tədbirləri çərçivəsində minlərlə federal agent (ICE və CBP) ştata göndərilib.
Minneapolisdə ICE agenti 7 yanvarda 37 yaşlı Renee Good-u güllələyərək öldürüb. 24 yanvarda isə Sərhəd Patrulunun əməkdaşı 37 yaşlı Alex Pretti-ni güllələyərək öldürüb. Hər iki hadisə və ştatdakı miqrasiya əməliyyatları ölkə üzrə etirazlara səbəb olub. İkinci atışmadan sonra Demokratlar və bəzi Respublikaçılar DHS-in maliyyələşdirilməsinin təsdiqlənməsinə qarşı çıxmağa başlayıblar.
Demokratların DHS-də etmək istədiyi dəyişikliklər arasında federal agentlərin həbslər zamanı order (məhkəmə icazəsi) almasının məcburi olması və onların özlərini necə tanıtmaları ilə bağlı daha aydın qaydaların tətbiqi də var.
Çərşənbə günü bəzi Senat Demokratları tələblərini daha da sərtləşdirərək DHS katibi Kristi Noem-in vəzifədən uzaqlaşdırılmasını, həmçinin həm ICE, həm də CBP-də struktur dəyişikliklərini açıq şəkildə tələb ediblər.
“Bu dəlilik,” Şumer deyib, “bu terror dayanmalıdır.”
Bəzi Respublikaçılar isə buna qarşı çıxıb. Texasdan senator Con Kornin bildirib ki, “hər hansı dəyişiklik hökumətin fəaliyyətinin dayandırılması hesabına başa gəlməməlidir.”
Xərcləmə qanun layihəsi artıq Nümayəndələr Palatasından keçmişdi, lakin Senatda irəliləməsi üçün 60 səs lazım idi.
100 nəfərlik Senatda cəmi 53 Respublikaçı senator var. Bu isə o deməkdir ki, qanunun qəbul edilməsi üçün ən azı bəzi Demokrat senatorların dəstəyi tələb olunurdu.
Senatın DHS maddəsini paketdən çıxarmağa razılaşmasından əvvəl, büdcəni irəli aparmaq üçün prosedur səsvermə cümə axşamı 45-55 hesabı ilə uğursuz nəticələnmişdi. Bütün Demokratlar “yox” səsi vermişdi, həmçinin israfçı xərcləmələrdən narahat olduqlarını bildirən səkkiz Respublikaçı da “yox” demişdi.
Bu həftənin əvvəlində Senatın azlıq lideri Çak Şumer belə demişdi: “ICE nəzarət altına alınmayana və əsaslı şəkildə yenidən qurulmayana qədər, onu maliyyələşdirən heç bir qanunvericiliyə ‘bəli’ səsi verməyəcəyəm. Senat Demokratları bu məsələdə böyük ölçüdə birlikdədir.”
Senat DHS ilə bağlı qanun layihəsini altı qanun layihəsindən ibarət paketdən çıxardığı üçün paket yenidən Nümayəndələr Palatasında təsdiqlənməlidir. Lakin palata üzvlərinin bazar ertəsinə qədər geri qayıtması gözlənilmir.
Bu isə o deməkdir ki, paketə daxil olan departamentlərin maliyyələşdirilməsi həftəsonu müddətində müvəqqəti dayana bilər — ta ki, Nümayəndələr Palatası bazar ertəsi yenidən işə başlayana qədər. Bunun təsiri isə minimal olacaq, çünki dövlət xidmətlərinin çoxu həftəsonu fəaliyyət göstərmir.
Mənbə: BBC
Hazırladı: Ziyalə Əhmədli
Gundelik.az
