Tədqiqatçılar yaşlı insanların COVID və ya qripdən daha çox təsirlənməsinin səbəbini izah edə biləcək bir mexanizm kəşf etmiş ola bilərlər. Kaliforniya Universitetinin San-Fransiskodakı alimlərinin yeni bir araşdırmasına görə, əsas səbəb həddindən artıq immun reaksiyalarına səbəb ola bilən qocalmış ağciyər hüceyrələridir. Cümə axşamı “Immunity” jurnalında dərc olunan tədqiqat , alimlərin “iltihab” adlandırdığı şeyin – yaşlanma ilə əlaqəli xroniki, aşağı səviyyəli iltihabın – arxasında gözlənilməz hərəkətverici qüvvə kimi fibroblastlar adlanan struktur ağciyər hüceyrələrini göstərir .
Bu tapıntılar, bu dağıdıcı dövrü nəzarətdən çıxmazdan əvvəl dayandıra biləcək yeni müalicə üsullarının yolunu aça bilər.
Tədqiqatçılar gənc siçanlarda ağciyərin struktur hüceyrələri olan fibroblastları yaşla əlaqəli stresslə əlaqəli siqnallar göndərmək üçün yenidən proqramlaşdırdılar. Məqsəd fibroblastlardan gələn siqnalın normal sağlam ağciyər toxumasına zərər verə biləcəyini qiymətləndirmək idi. Tədqiqat göstərdi ki, bu siqnallar əvvəlcə ağciyərlərdə immun reaksiyasını tetikler, daha sonra isə immun hüceyrələrini qan dövranından bölgəyə cəlb edərək iltihab hüceyrələrinin çoxluqlarını əmələ gətirir. Bu immun hüceyrələrinin bəzilərinin GZMK geni tərəfindən müəyyən edilən və ilk dəfə ağır COVID keçirmiş insanlarda müşahidə edilənlərlə eyni tipdə olduğu aşkar edilmişdir
Bu iltihab hüceyrə qrupları əmələ gəldikdə, gənc siçanlar da yaşlı siçanların ağciyərlərində olduğu kimi, ağciyərlərində də inkişaf etmiş infeksiya əlamətləri göstərdilər.
Lakin, GZMK hüceyrələri genetik metodla məhv edildikdə, gənc ağciyərlər infeksiyaya davam gətirə bildi. Bu, tədqiqatçıların iltihabın əsas səbəbinin qocalmış ağciyər toxumasının özü olduğu qənaətinə gəlməsinə səbəb oldu.
Fibroblastlar həmçinin Xroniki Obstruktiv Ağciyər Xəstəliyi (XOAX) kimi ağciyər xəstəliklərində iltihaba səbəb ola bilər.
Ağciyər fibroblastlarının iltihab prosesini idarə etmək üçün immun hüceyrələri ilə əl-ələ verdiyini görəndə təəccübləndik. Bu tapıntı xəstələrin intubasiya tələb edə biləcək ağır iltihaba keçməzdən əvvəl müdaxilə etməyin yeni yollarını göstərir”, – deyə UCSF-in tibb professoru və məqalənin baş müəllifi Dr. Tien Penq bildirib.
Bu əlaqəni daha yaxşı başa düşmək üçün tədqiqatçılar COVID ilə əlaqəli ağır kəskin tənəffüs çətinliyi sindromu (ARDS) ilə xəstəxanaya yerləşdirilən yaşlı xəstələrin ağciyər toxumasını da araşdırdılar. Onlar bu xəstələrdə gənc siçanlarda olduğu kimi eyni tip iltihab hüceyrə qruplarını aşkar etdilər.
Daha ağır xəstəliyi olan xəstələrdə bu iltihab qruplarının sayı daha yüksək idi; sağlam donorların ağciyər toxumasında belə qruplar tapılmadı.
Mənbə:Euronews
Tərtib etdi:Səid Mikayılzadə
Gundelik.az
