Bəzən tarix öz qəhrəmanlarını döyüş meydanlarında deyil, sinif otaqlarında yetişdirir. Elə insanlar var ki, əllərindəki qələm zamanın ən sərt silahlarından daha güclü olur, çünki onların mübarizəsi insan şüurunu oyatmağa, cəmiyyəti dəyişməyə və azad düşüncəni yaşatmağa xidmət edir. Belə şəxsiyyətlərdən biri də taleyini xalqının maariflənməsinə, azadlıq idealına və mənəvi müqavimətə həsr etmiş Üskülü Mərziyyə – Mərziyyə Əhmədi idi.
Mərziyyə Əhmədi 1941-ci ildə Cənubi Azərbaycanın Üskü şəhərində dünyaya göz açmışdır. O, təkcə müəllim və şair deyil, həm də öz dövrünün ictimai-siyasi hadisələrinə biganə qalmayan mübariz bir ziyalı idi. Həyatını elmə, təhsilə və insanın mənəvi azadlığına həsr edən Mərziyyə inanırdı ki, cəmiyyətin gələcəyini silahdan əvvəl kitab, qorxudan əvvəl isə düşüncə dəyişdirə bilər. Onun ömür yolu maarifçiliklə azadlıq ideyasının vəhdətinə çevrilmişdi.
Təhsilini Təbriz Pedaqoji Texnikumunda alan Mərziyyə Əhmədi uzun müddət Üskü mahalının ibtidai məktəblərində müəllim kimi fəaliyyət göstərmiş, daha sonra isə Təbriz Universitetində ali təhsilini davam etdirmişdir. O, kənd məktəblərində uşaqların kitaba və biliyə çıxış imkanlarını genişləndirmək məqsədilə “kitab evləri” yaratmağa çalışmış, maarifçiliyi cəmiyyətin dirçəlişinin əsas yolu hesab etmişdir. “Dalğa” təxəllüsü ilə yazdığı şeirlərdə isə azadlıq, insan ləyaqəti və mənəvi müqavimət ideyalarını poetik dillə ifadə etmişdir.
Onun fəaliyyəti yalnız sinif otaqları ilə məhdudlaşmırdı. Mərziyyə Əhmədi düşünürdü ki, müəllim yalnız dərs deyən deyil, həm də cəmiyyətin vicdanını oyadan bir ziyalıdır. 1970-ci ildə tələbə etirazlarına dəstək verməsi və onların təşkilində fəal iştirakı səbəbindən İranın xüsusi xidmət orqanı SAVAK-ın diqqət mərkəzinə düşmüş, həbs olunaraq doğulduğu Üsküyə sürgün edilmişdir.
Mərziyyə Əhmədi İran Xalq Partizanları–Fədailəri təşkilatının üzvü kimi fəaliyyət göstərmiş və 1974-cü ildə SAVAK əməkdaşları ilə silahlı toqquşma zamanı həyatını itirmişdir. Onun cənazəsi Tehrandakı Behişti-Zəhra qəbiristanlığında dəfn olunmuşdur.
Üskülü Mərziyyənin ömrü qısa olsa da, qoyduğu mənəvi iz uzunömürlü oldu. O, sübut etdi ki, azadlıq uğrunda mübarizə yalnız meydanlarda deyil, məktəblərdə, kitablarda və şeirlərdə də yaşaya bilər. Məhz buna görə də o, yaddaşlarda yalnız inqilabçı kimi deyil, düşüncənin, maarifçiliyin və mənəvi cəsarətin simvolu kimi yaşayır.
Azərbaycanın Xalq şairi Bəxtiyar Vahabzadənin ona ithaf etdiyi “Mərziyyə” poeması da bu ömrün mənəvi əbədiyyət qazandığını göstərən ən dəyərli ədəbi abidələrdən biridir. Çünki bəzən insanın həyatı sona çatır, lakin onun inandığı ideallar və söylədiyi sözlər zamanın yaddaşında yaşayaraq yeni nəsillərə yol göstərməyə davam edir.
Gundelik.az