Müasir cəmiyyətdə idman yalnız fiziki sağlamlığın deyil, eyni zamanda gender bərabərliyinin, sosial ədalətin və inklüziv inkişafın mühüm göstəricisidir. Qadınların idmanda fəal iştirakı dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Bu müsahibədə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin VI və VII çağırış deputatı, “İdmanda Gender Bərabərliyi” Komitəsinin üzvü, nüfuzlu beynəlxalq və milli idman qurumlarında məsul vəzifələr tutmuş Könül Nurullayeva idmanda gender bərabərliyinin təşviqi, qadınların idmanda rolu və bu sahədə görülən strateji işlər barədə ətraflı və prinsipial mövqeyini bölüşür.
Qadınların idmanda fəallığının artması üçün dövlət və ictimai institutların üzərinə hansı əsas vəzifələr düşür?
— Qadınların idmanda iştirakı ilk növbədə gender bərabərliyinin, sosial inteqrasiyanın təşviqində əsas amil hesab olunur. Dövlət qurumlarının əsas məsuliyyəti qadınların kişilərlə bərabər şərtlərlə idmanda iştirak edə biləcəyi bir mühit yaratmağı təmin etməkdir. Yəni, dövlət orqanları idmanda gender ayrı-seçkiliyinin qarşısını alan qanun və qaydaları tətbiq etməlidir. Burada qadın idmançıların ehtiyaclarını ödəyən təhlükəsiz və əlçatan infrastruktur xüsusilə vacibdir.
Təbii ki, məktəblər də qızları erkən yaşda idman və fiziki fəaliyyətlə tanış etməkdə mühüm rol oynayır. Təhsil müəssisələri inklüziv bədən tərbiyəsi proqramlarını təmin etməlidir. Eyni zamanda qadınların məşqçi, hakim, inzibatçı və qərar qəbul edən şəxs kimi dəstəklənməsi də zəruridir. Bir sözlə, dövlət və ictimai qurumlar bərabər çıxışı təmin etməklə, resurslara investisiya qoymaqla, təhsili və liderliyi dəstəkləməklə qadınların idmanda fəallığının artırılmasına, bərabər idman mühitinə töhfə vermiş olur.
Son illər Azərbaycanın ev sahibliyi etdiyi beynəlxalq idman tədbirləri ölkəmizin qlobal imicinə hansı töhfələri verib?
— Azərbaycanın son illərdə beynəlxalq idman tədbirlərinə ev sahibliyi etməsi ölkəmizin dünya miqyasında idman ölkəsi kimi nüfuzunun daha da artmasına mühüm təsir göstərir. Bu tədbirlər Azərbaycanın müasir infrastruktura, yüksək təşkilatçılıq qabiliyyətinə və qonaqpərvərliyə malik ölkə olduğunu nümayiş etdirir. Həmçinin, bu cür yarışlar mədəniyyətlərarası dialoqu gücləndirir, turizmin inkişafına və ölkənin beynəlxalq arenada etibarlı tərəfdaş kimi qəbul olunmasına şərait yaradıb.
Könül xanım, İdmanda Gender Bərabərliyi Komitəsinin yaradılması hansı zərurətdən irəli gəldi?
— İdmanda Gender Bərabərliyi Komitəsinin yaradılması qadın və qızların idmanda uzun müddətdir üzləşdiyi bərabərsizlikləri, sistemli maneələri aradan qaldırmaq üçün zəruri idi. Bərabərsizlikləri müəyyən etmək və gender bərabərliyinin idman idarəçiliyində formal və tətbiq edilə bilən prioritetə çevrilməsini təmin etmək üçün xüsusi bir komitə tələb olunurdu. Komitənin yaradılmasının əsas səbəblərindən biri də qadınların bütün səviyyələrdə idmanda davamlı olaraq az təmsil olunması idi. Qadınların keyfiyyətli təlim müəssisələrinə, yarışlara və peşəkar yollara çıxışı daha az idi. Bundan əlavə, qadınlar məşqçilik, hakimlik və idman idarəçiliyi kimi liderlik rollarında əhəmiyyətli dərəcədə az təmsil olunurdular. Komitənin əsas missiyalarından biri də balanslı iştirakı təşviq edən strategiya hazırlamaqdır.
Bundan əlavə, komitə monitorinq, qiymətləndirmə və hesabatlılıqda mühüm rol oynayır. Bu struktur həm də beynəlxalq idman standartlarına uyğunlaşmaq və qadınların idmanda idarəetmə səviyyəsində təmsilçiliyini artırmaq baxımından vacibdir.
Gender bərabərliyi anlayışının idmanda düzgün başa düşülməsi üçün maarifləndirmə işi necə aparılmalıdır?
— İdmanda maarifləndirmə işi ilk növbədə davamlı, inklüziv və təhsilə əsaslanmalıdır. Maarifləndirmə erkən yaşlarda məktəblər, idman akademiyaları və gənclər proqramları vasitəsilə başlamalıdır. Təhsil məzmunu yaşa uyğun olmalı, bədən tərbiyəsi və idman təliminə inteqrasiya olunmalıdır. Təbii ki, idmanda gender bərabərliyi yalnız qadınlara aid məsələ deyil. Maarifləndirmə proqramlarına kişilər və oğlanlar da fəal şəkildə cəlb edilməlidir.
Gender bərabərliyinin idmanda düzgün başa düşülməsi üçün maarifləndirmə işi təhsil, media və ictimai fəaliyyətlər üzərindən aparılmalıdır. Eyni zamanda, məşqçilər və idman funksionerləri üçün xüsusi təlimlər keçirilməli, gender bərabərliyinin idmanın inkişafına verdiyi töhfələr izah edilməlidir.
Gənc qızlara və idmanda karyera qurmaq istəyən qadınlara şəxsi tövsiyələriniz nələrdir?
— Gənc qızlara və idmanda karyera qurmaq istəyən qadınlara əsas tövsiyəm ilk növbədə özlərinə inanmalıdırlar. Qarşılaşdıqları çətinliklərdən çəkinməməli, əksinə onları inkişaf üçün motivasiya mənbəyi kimi görməlidirlər. Daim üzərlərində işləmək, peşəkar məşqçilərlə əməkdaşlıq etmək və sağlam həyat tərzini qorumaq uğurun əsas açarlarıdır. Gənc qadınlar potensiallarına inanmaqla, bacarıqlarına sərmayə qoymaqla, dəstək axtarmaqla və maneələri dəf etməklə uğurlu və məmnunedici idman karyeraları qura bilərlər. Unutmaq olmaz ki, əzm, intizam və inam qadını həm idmanda, həm də həyatda zirvəyə aparan əsas keyfiyyətlətdir.
Hazırladı: AYNUR TURAN
Gundelik.az
