Avropa Birliyinin (AB) Xarici İşlər və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsi Kaja Kallas, Norveç xarici işlər naziri Espen Barth Eide və Mustafa Belçikanın paytaxtı Brüsseldə keçirilən 9-cu Qlobal İki Dövlətli Həll Alyansı və Fələstinlilərə Yardım Assosiasiyasının (AHLC) iclasından sonra birgə mətbuat konfransı keçiriblər.
Kallas Yaxın Şərqin həm risk, həm də fürsət dövründə olduğunu qiymətləndirərək bildirib ki, “İran və Livandakı kövrək atəşkəslər gərginliyi azaltmaq üçün dar bir fürsət pəncərəsi təqdim edir. Hər iki atəşkəsin vaxt məhdudiyyəti var və diplomatiya bölgədə nəticə verməlidir. Əks təqdirdə, müharibəyə qayıdacağıq”.
Kallas Hörmüz boğazının açılması və bağlanması ilə bağlı hər gün “geri dönüş” olduğunu bildirib və əlavə edib: “İran və Livana çox diqqət yetirilsə də, bugünkü görüşlər göstərir ki, biz Qəzzanı və Qərb Şəriyəsini nəzərdən qaçırmırıq. Mən tez-tez Ukraynanı dəstəklədiyimiz, Fələstini dəstəkləmədiyimiz barədə ikili standartlar ittihamlarını eşidirəm. Bunu açıq şəkildə bildirmək istəyirəm: Avropa Fələstin xalqının ən böyük dəstəkçisidir”.
İspaniya, İrlandiya və Sloveniyanın AB-nin İsrail ilə assosiasiya müqaviləsini ləğv etməsi tələbi ilə bağlı suala Kallas belə cavab verdi:
“Üzv dövlətlər Assosiasiya Sazişinin dayandırılması məsələsini müzakirəyə çıxarıblar ki, bu da eyni ortaq mövqe tələb edir. Bəzi tədbirlər artıq müzakirədə idi və bunlar da ixtisaslı səs çoxluğu tələb edir. Buna görə də əvvəlcə İsrailə təzyiq göstərmək üçün bu tələblərin mümkün olub-olmadığını qiymətləndirməliyik. Bunları sabah müzakirə edəcəyik.”
Eide həmçinin Qəzza, İran və Livanda atəşkəs rejiminin kövrək olduğunu qeyd edib.
Eide, Fələstin Dövləti və iki dövlətli həll yolu istiqamətində həlledici işə bir araya gəlmək, yenidən öhdəlik götürmək və yenidən diqqəti cəmləmək üçün yaxşı bir zaman olduğunu bildirdi və əlavə etdi: “Bu, Qəzzanı, Qərb Sahilini və Qüdsün müvafiq hissələrini əhatə edən İsrail ilə sülh içində yaşayan Fələstin Dövləti deməkdir”.
Eide vurğulayıb ki, Qəzzanın siyasi, fiziki və sosial yenidən qurulması vahid, vahid hökumət altında Fələstin Dövlətinin uzunmüddətli vizyonuna inteqrasiya olunmalıdır.
Eide atəşkəsə baxmayaraq, çox az irəliləyiş əldə edildiyini bildirib və deyib: “Humanitar vəziyyət hələ də ağır olaraq qalır və yenidənqurma baxımından çox az iş görülüb, yaxud ümumiyyətlə başlayıbsa, son dərəcə məhduddur. Əvvəllər də qeyd edildiyi kimi, Qərb Şəriyəsindəki vəziyyət də məskunların zorakılığı, ekspansionizm və Fələstin Muxtariyyətinin maliyyə vəziyyətinin zəifləməsi səbəbindən çox dramatik bir istiqamətdə irəliləyir”.
Mustafa bildirib ki, son zamanlar bölgələrində baş verən çoxsaylı müharibələrə baxmayaraq, müharibənin sülh gətirməyəcəyinə əvvəlkindən daha çox inanırlar.
Mustafa təhlükəsizliyin, sabitliyin, legitimliyin və birgəyaşayışın yalnız ədalətli və siyasi həll yolu ilə əldə edilə biləcəyini bildirib və əlavə edib ki, onlar bu məqsədə doğru işləməyə davam edirlər.
Mustafa Qəzzada sabitliyin bərpası üçün beynəlxalq səyləri dəstəklədiklərini bildirib və keçid dövrünün sonunda Qəzza və Qərb Şəriyəsinin Fələstin Muxtariyyəti altında yenidən birləşdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
Mustafa təcili yardım göstərmək, sabitliyi bərpa etmək və Qəzzanın yenidən qurulmasına hazırlıq görmək üçün çalışdıqlarını vurğuladı.
Qəzzanın görünməmiş humanitar böhranla üzləşdiyini vurğulayan Mustafa bunları bildirib:
“Altı aylıq atəşkəsə baxmayaraq, humanitar yardım baxımından çox az şey təmin edilib və iqtisadi çöküş davam edir. Qəzzada xalqımızın 85%-i işsizdir. Qərb Şəriyəsində iqtisadi məhdudiyyətlər və məskunlaşma terroru davam edir. Bundan əlavə, onlar milyardlarla dollarlıq öz pulumuzu – 5 milyard dollardan çox – saxlayaraq xalqımıza əsas xidmətlər göstərməyimizə mane olurlar. Buna son qoyulmalıdır. Daha əvvəl də dediyim kimi, beynəlxalq dəstək Fələstində və regionda sabitlik və təhlükəsizlik üçün son dərəcə vacibdir və bu gün bu dəstək daha da vacibdir.”
Əsas məqsəd olan iki dövlətli həllin tətbiqinin vacibliyini vurğulayan Mustafa dedi: “Regiondakı müxtəlif inkişafların əsas səbəbi Fələstin və İsrail arasında ədalətli və davamlı bir sülhün hələ də əldə edilməməsidir. Buna görə də düşünürəm ki, bu, hər kəsə Fələstin-İsrail münaqişəsinin həllinə diqqət yetirməyin vacibliyini xatırladır”.
Mənbə:Anadolu Ajansı
Tərtib etdi:Səid Mikayılzadə
Gundelik.az
