Alimlər bildirirlər ki, Ay hər il Yerdən təxminən 3,8 santimetr (1,5 düym) uzaqlaşır. Bu məsafə kosmonavtlar tərəfindən Ayın səthinə yerləşdirilmiş güzgülərə lazer şüalarının göndərilməsi ilə millimetr dəqiqliyi ilə ölçülür.
Bu barədə Gundelik.az xarici mediaya istinadən xəbər verir.
Məlumata görə, Ayın Yerdən uzaqlaşması Yerin fırlanması nəticəsində yaranan gelgit qüvvələri ilə bağlıdır. Ayın cazibə qüvvəsi Yerin ona baxan tərəfində daha güclü, əks tərəfində isə zəif olur. Bu fərq okeanlarda su qabarıqlığının yaranmasına səbəb olur. Yer fırlandıqca, bu qabarıqlıqlar Ayın istiqamətinə doğru hərəkət edir və nəticədə Ayın orbitinin genişlənməsinə, yəni Yerdən uzaqlaşmasına səbəb olur. Eyni zamanda, Yerin fırlanma sürəti yavaşlayır və günlər bir qədər uzanır.
Alimlərin məlumatına görə, təxminən 4,5 milyard il əvvəl Ay Yerlə toqquşma nəticəsində yarananda planetimizə daha yaxın idi. Fosil qeydləri göstərir ki, 70 milyon il əvvəl günlər yalnız 23,5 saat davam edirdi və Ay indiki mövqeyindən daha yaxın idi.
Gələcəkdə uzunmüddətli perspektivdə Yerin və Ayın gelgit olaraq “kilidlənəcəyi” proqnozlaşdırılır. Bu zaman Yerin fırlanma dövrü Ayın orbital dövrünə bərabər olacaq, Ay geri çəkilməyi dayandıracaq və yalnız Yerin bir tərəfində görünəcək.
Bununla belə, bu prosesdən əvvəl, təxminən bir milyard il sonra, Günəşin parlaqlığının artması nəticəsində okeanlar buxarlanacaq və gelgit effekti sona çatacaq. Daha sonra Günəş həm Yeri, həm də Ayı məhv edərək qırmızı nəhəng fazasına keçəcək.
Elm adamları bildirirlər ki, bu təsirlər çox uzun zaman ərzində baş verəcək və Ayın indiki məsafəsi çox kiçik olsa da, astronomik müşahidələrlə dəqiq şəkildə təyin edilə bilər.
Gundelik.az
